Bilježi se kontinuiran rast: Kako je poslovalo 100 najvećih svjetskih proizvođača naoružanja

Prvih 10 kompanija na ovogodišnjoj listi predstavlja otprilike 52% ukupnog prihoda odbrambene industrije- prvih 25 kompanija čini 75% ukupnog prihoda .

Faris Marukić

Kompanije za vazduhoplovstvo i odbranu suočile su se s dosta problema tokom 2021. godine, jer su zastoji u lancu snabdijevanja povezani sa pandemijom i nedostatak radnika – plus strah od pada budžeta američke vlade – uzdrmali sektor. Među najvećim američkim kompanijama, rast prodaje prošle godine je uglavnom bio stalan, uz odražavajući pad od više milijardi dolara u izdacima za odbranu SAD na kraju Trumpove administracije, nakon nekoliko velikih povećanja.

Uprkos tome, prihodi od odbrane 100 najboljih odbrambenih kompanija porasli su šestu godinu zaredom, što je znak kontinuirane otpornosti globalne industrije pred pandemijom COVID-19 i povezanim ekonomskim šokovima koji sežu do 2019. godine.

Prihodi od odbrane u fiskalnoj 2021. godine zabilježeni na listi Defense News Top 100 iznosili su 595 milijardi dolara, što je skoro 8% više od prošlogodišnje liste.

Rast je dijelom potaknut uključivanjem kineskih odbrambenih firmi na listu za 2021. -treću godinu zaredom, a koje čine nešto manje od 20% ukupnih prihoda od 100 najboljih u sektoru odbrane.

Prvih 10 kompanija na ovogodišnjoj listi predstavlja otprilike 52% ukupnog prihoda odbrambene industrije- prvih 25 kompanija čini 75% ukupnog prihoda .

Geografski gledano, 46 firmi na listi ima sjedište u SAD-u, što čini 53% ukupnog prihoda. Trideset i jedna firma se nalazi u Evropi (uključujući Tursku, ali isključujući Izrael i Rusiju), a na listi je devet ne-kineskih firmi iz azijsko-pacifičke regije, tri izraelske firme i po jedna iz Brazila, Kanade, Rusije i Saudijske Arabije.

Šira procjena globalne potrošnje za odbranu od strane Stockholmskog instituta za istraživanje mira (SIRPI) za 2021. pokazala je da je ta brojka nastavila rasti, po prvi put premašivši 2 biliona dolara. Pet zemalja koje su najviše trošile u 2021. godini bile su SAD, Kina, Indija, Ujedinjeno Kraljevstvo i Rusija, koje zajedno čine 62% rashoda.

Prvih 10 američkih kompanija su Lockheed Martin (64 milijarde dolara), Raytheon Technologies (42 milijarde dolara), Boeing (35 milijardi dolara), Northrop Grumman (31 milijarda dolara), General Dynamics (31 milijarda dolara), L3Harris Technologies (15 milijardi dolara), HII (9 milijardi dolara), Leidos (8 milijardi dolara), Amentum (6 milijardi dolara) i Booz Allen Hamilton (6 milijardi dolara).

S druge strane, američka vojna potrošnja u 2021. godini iznosila je 801 milijardu dolara, što je za 1,4 % manje u odnosu na 2020., prema SIPRI-ju. Prkoseći tržišnim očekivanjima, budžet za odbranu pod administracijom predsjednika Joea Bidena je porastao, PotaknutI ruskom invazijom na Ukrajinu, očekuje se da će potrošnja na odbranu rasti u evropskim zemljama i opet u Sjedinjenim Državama.

Kina je ponovo imala sedam kompanija na listi, sve među prvih 25 i sa ukupnim prihodima od 117 milijardi dolara. To je više od kombiniranog prihoda za firme iz zemalja NATO-a ( izuzimajući SAD), a koji iznosi 110 milijardi dolara. To je daleko više od ostalih azijsko-pacifičkih kompanija (bez Rusije) na listi čija vojna industrija prihodovala 23 milijarde dolara.

Dok je većina zapadnih odbrambenih firmi na listi objavila svoje prihode od odbrane, kineske nisu. Ti podaci i analiza došli su od Međunarodnog instituta za strateške studije sa sjedištem u Londonu.

Rusija, koja historijski čini 20% globalne prodaje oružja, ove je godine imala jedinog učesnika: Tactical Missiles Corp., koja je prijavila povećanje prihoda od odbrane od 36%, s otprilike 3 milijarde dolara na oko 4 milijarde dolara.

Nijedna druga ruska kompanija nije odgovorila na zahtjeve za podacima, uključujući Almaz-Antey, koji se nalazi na listi nekoliko prethodnih godina.

Rusija je 2021. gomilala svoje snage duž ukrajinske granice i povećala svoju vojnu potrošnju za skoro 3%, na oko 66 milijardi dolara. Ovo je bila treća godina rasta, a vojna potrošnja Rusije dostigla je 4% njenog bruto domaćeg proizvoda 2021.godine.

Na listi je 31 evropska kompanija (uključujući one iz Turske, ali isključujući Izrael i Rusiju), čiji prihodi od odbrane iznose oko 120 milijardi dolara, ili 20% od ukupnog broja na listi. Po prihodima u Evropi prednjaće BAE Systems (26 milijardi dolara), Leonardo (14 milijardi dolara) i Airbus (11 milijardi dolara).

Nekoliko evropskih firmi koje nisu bile na prošlogodišnjoj listi – Poljska vojna korporacija, irski Eaton, turski Roketsan, njemačka Diehl grupa, norveški Nammo i finska Patria, a sada su ušli u donju trećinu liste.

Francuski Dassault, čiji su prihodi skočili 65%, prvenstveno je pripisao rast svojim isporukama Rafale aviona, koje su porasle sa sa 13 na 25 u poređenju s prošlom godinom.