Američki CNN objavio je pod oznakom „Breaking News“ izvještaj agencije Associated Press o današnjoj sahrani Ratka Mladića u Beogradu, naglašavajući da Srbija prkosi upozorenjima Evropske unije omogućavajući javno odavanje počasti pravosnažno osuđenom ratnom zločincu.
„Tijelo Ratka Mladića, komandanta bosanskih Srba koji je umro služeći doživotnu kaznu za ratne zločine, bilo je u ponedjeljak izloženo radi odavanja počasti, dok je Srbija prkosila upozorenjima Evropske unije da ne dozvoli javno veličanje čovjeka proglašenog krivim za prvi genocid u Evropi nakon Drugog svjetskog rata“, navodi AP u izvještaju koji prenosi CNN.
Hiljade ljudi stigle su rano pred malu pravoslavnu Crkvu Svetog Luke u Beogradu kako bi odale počast Mladiću. Na njegovom kovčegu bili su oficirska kapa i sablja, dok su pored njega stajali muškarci u uniformama.
Provladini mediji u Srbiji najavili su da će Mladić biti sahranjen uz pune vojne počasti, dok pogrebnu službu predvodi patrijarh Srpske pravoslavne crkve Porfirije.
AP podsjeća da je Mladić 27. augusta umro u 84. godini u Hagu, gdje je služio doživotnu zatvorsku kaznu zbog genocida, ratnih zločina i zločina protiv čovječnosti počinjenih tokom rata u Bosni i Hercegovini od 1992. do 1995. godine.
Iako je formalni organizator sahrane Mladićeva porodica, AP posebno ističe ulogu države Srbije. Vlada je prošle sedmice poslala avion po njegove posmrtne ostatke, a vojnici su kovčeg, prekriven državnom zastavom Srbije, prenijeli nakon dolaska u Beograd. U subotu je u Domu Vojske Srbije održana i komemoracija.
Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, kojeg AP opisuje kao nekadašnjeg ekstremnog nacionalistu koji je tokom rata podržavao ekspanzionističku politiku Srbije, sahranu je opisao kao „emocionalni izliv“ koji, prema njegovim riječima, nema veze s tim da li je on nešto dozvolio ili nije.
Srbija je kandidat za članstvo u Evropskoj uniji, a AP navodi da se zbog načina na koji je Mladiću odavana počast nakon smrti suočila sa snažnim kritikama.
Evropska komesarka za proširenje Marta Kos otkazala je planiranu posjetu Srbiji, poručivši da je „veličanje koje prati njegovu smrt nespojivo s vrijednostima na kojima je izgrađen put prema EU“.
AP navodi da Srbija, koja je tokom rata podržavala snage bosanskih Srba, i dalje odbacuje kritike svoje ratne uloge i optužuje Zapad za antisrpsku pristrasnost.
Vučić je kazao da su Srbi „proganjani i maltretirani 30, 40 godina“ i da su „uvijek krivi šta god da se dogodi“, dodajući da „ljudi to više neće trpjeti“.
Predsjednik Srbije ne prisustvuje sahrani. AP podsjeća i da je ranije optužio Martu Kos da „laže“, te ocjenjuje da je pojačao antizapadnu retoriku uoči prijevremenih parlamentarnih izbora koji se očekuju narednog mjeseca.
Kritikama Srbije pridružili su se brojni evropski zvaničnici, političari iz regiona i porodice Mladićevih žrtava iz Bosne i Hercegovine.
Associated Press podsjeća da je Mladić 2017. osuđen zbog genocida nad više od 8.000 Bošnjaka u Srebrenici, višegodišnje opsade Sarajeva i drugih ratnih zločina, uključujući uspostavljanje logora za zatočene nesrpske civile.
Od njegove smrti, navodi AP, njegovi poštovaoci organizovali su skupove, oslikavali murale s njegovim likom u Beogradu i palili baklje. Na fudbalskoj utakmici u nedjelju navijači su razvili ogromnu koreografiju s Mladićevim likom i skandirali njegovo ime.
AP posebno ističe da Srbija odbija priznati da je u Srebrenici počinjen genocid, nazivajući ga umjesto toga „užasnim zločinom“.
Podsjeća se i na slučaj Nebojše Pavkovića, nekadašnjeg načelnika Generalštaba Vojske Jugoslavije i osuđenog ratnog zločinca, koji je prošle godine u Srbiji također sahranjen uz pune vojne počasti.
CNN-ov izvještaj završava podsjećanjem da je evropski put Srbije već usporen zbog nazadovanja demokratije i Vučićevog odbijanja da se pridruži međunarodnim sankcijama Rusiji zbog invazije na Ukrajinu.
AP opisuje i ono zbog čega je Mladić osuđen: Srebrenica je bila zaštićena zona UN-a, ali su je njegove snage zauzele u julu 1995. godine, nakon čega su muškarci i dječaci odvajani, ubijani, a njihova tijela zakopavana u masovne grobnice. Rat u Bosni i Hercegovini, navodi agencija, počeo je nakon raspada Jugoslavije, kada su snage bosanskih Srba zauzele velike dijelove teritorije BiH s ciljem stvaranja vlastite države i njenog ujedinjenja sa Srbijom.
