Prema riječima Konrada Muzyke iz poljske konsultantske kuće Rochan, ovakvi dijelovi „produžavaju rat jer hrane ruski program ponovnog naoružavanja“.
Industrijska oprema Siemensa završila je u postrojenju Bijsk Oleum (BOZ) u južnom Sibiru preko ruskog posrednika koji ju je uvezao iz Kine.
Prema carinskim evidencijama i dokumentima o javnim nabavkama, BOZ je u oktobru 2022. sklopio ugovor s firmom Tehpribor iz Kalinjingrada za nabavku Siemensovih regulatora snage, ključnih za automatizaciju proizvodnje.
Neposredno pred istek roka isporuke, Tehpribor je od kineske kompanije Huizhou Fan Tek primio pošiljku Siemensove opreme, uključujući dva regulatora identična onima iz narudžbe BOZ-a.
Reuters nije pronašao dokaze da je Siemens znao gdje će oprema završiti. Iz kompanije poručuju da striktno poštuju međunarodne sankcije i to zahtijevaju od svojih kupaca, ali priznaju da dio robe može ući u Rusiju mimo njihovog znanja.
Ni Tehpribor ni BOZ, kao ni njihova matična kompanija Sverdlov Plant (pod američkim i evropskim sankcijama), nisu odgovorili na upite novinara. Iz Huizhou Fan Teka navode kako mogu direktno kupovati od Siemensa te da ih dobavljači ne pitaju za krajnjeg korisnika.
Tokom 2023. Tehpribor je nabavio još Siemensove opreme preko druge kineske firme — New Source Automation iz Xiamena. Iako nema konačne potvrde da je isporuka opet završila u BOZ-u, radilo se o istom tipu uređaja.
Rupe u sankcijama
EU i SAD zabranjuju izvoz opreme koja može pomoći ruskoj vojnoj industriji, no proizvođači do nje dolaze preko posrednika u Kini. Brisel je u decembru 2024. prvi put sankcionisao kineske firme zbog opskrbe ruskih vojnih proizvođača, a u julu je lista proširena za još sedam kompanija iz Kine i Hong Konga.
Šefica evropske diplomatije Kaja Kallas u februaru je upozorila da kineski izvoz pomaže Rusiji u ratu protiv Ukrajine te pozvala Peking da ga zaustavi.
Ključna karika u proizvodnji eksploziva
BOZ proizvodi TNT i HMX – eksplozive s civilnom i vojnom primjenom – ali ispunjava i narudžbe ruskog Ministarstva odbrane. Prema izvorima Reutersa, fabrika širi kapacitete kako bi proizvodila i RDX, još snažniji eksploziv, prenosi Index.hr.
Zapadni analitičari i ukrajinska obavještajna služba tvrde da je nestašica eksploziva jedan od glavnih problema ruske proizvodnje granata, mina i zračnih bombi, zbog čega Moskva dio municije uvozi iz Sjeverne Koreje i Irana.
Automatizovana oprema poput Siemensove omogućava veću proizvodnju uz manje radnika, što je presudno s obzirom na nedostatak radne snage u ruskoj vojnoj industriji.
Prema riječima Konrada Muzyke iz poljske konsultantske kuće Rochan, ovakvi dijelovi „produžavaju rat jer hrane ruski program ponovnog naoružavanja“.
