Izrael se suočava s rastućim političkim pritiskom u Evropi nakon niza događaja koji signaliziraju promjenu odnosa unutar Evropske unije. Pad vlasti Viktora Orbána u Mađarskoj i odluka Italije da suspenduje ključni sporazum o odbrambenoj saradnji smatraju se prekretnicama koje bi mogle otvoriti prostor za nove mjere prema Izraelu, piše Guardian.
Mađarska je godinama bila ključni saveznik Izraela unutar EU, često blokirajući inicijative koje su uključivale sankcije ili oštriju političku reakciju. „Mađarski veto bio je jedina prepreka za usvajanje paketa sankcija protiv nasilnih doseljenika“, upozoravaju analitičari, uz procjenu da bi nova vlast u Budimpešti mogla promijeniti taj pristup.
Očekuje se da bi Evropska unija već u narednom periodu mogla ponovo pokrenuti inicijativu za sankcionisanje manjeg broja ekstremističkih doseljenika na okupiranoj Zapadnoj obali. Iako se takve mjere smatraju simboličnim, njihovo usvajanje moglo bi otvoriti vrata za šire političke i ekonomske poteze.
Dodatni pritisak dolazi iz nekoliko država članica koje traže preispitivanje odnosa EU s Izraelom. U pismu upućenom visokom predstavniku za vanjsku politiku, ministri vanjskih poslova Irske, Španije i Slovenije upozorili su na „nepodnošljive uslove u Gazi i eskalaciju nasilja na Zapadnoj obali“, pozivajući na raspravu o poštivanju obaveza iz sporazuma između EU i Izraela.
Evropska unija je najveći trgovinski partner Izraela i ključni izvor finansiranja kroz istraživačke programe, ali do sada nije uspijevala pretvoriti taj ekonomski utjecaj u snažniji politički pritisak. „Rasprava o polugama pritiska i utjecaja ponovo je na stolu“, ocjenjuju stručnjaci, naglašavajući da bi svaki naredni korak mogao brzo voditi ka dodatnim mjerama.
U tom kontekstu, više od 390 bivših evropskih zvaničnika pozvalo je na djelimičnu ili potpunu suspenziju sporazuma koji reguliše odnose između EU i Izraela. Paralelno s tim, peticija s istim zahtjevom prikupila je više od milion potpisa širom Evropske unije.
Za takvu odluku bila bi potrebna kvalifikovana većina država članica, uključujući podršku ključnih zemalja poput Njemačke ili Italije. Raniji pokušaji da se obustave trgovinski aranžmani nisu dobili potrebnu podršku, ali promjene u političkom raspoloženju, posebno u Italiji, mogle bi utjecati na novi ishod.
