Ko najduže vlada u Evropi: Lukašenko više od 32 godine na vlasti, slijede Putin i Erdoğan, a gdje je Dodik?

Aleksandar Lukašenko, predsjednik Bjelorusije, najdugovječniji je aktuelni politički lider među evropskim državama. Na vlasti je od 20. jula 1994. godine, što znači da je do novembra 2026. proveo više od 32 godine na čelu države, piše Politicki.ba.

Lukašenko je vlast zadržao kroz niz predsjedničkih izbora čiju su regularnost osporavali opozicija i zapadne države. Posebno su kontroverzni bili izbori 2020. godine, nakon kojih su uslijedili masovni protesti i obračun vlasti s opozicijom.

Odmah iza njega, među liderima koji decenijama dominiraju političkim životom svojih država, nalazi se ruski predsjednik Vladimir Putin.

Putin je prvi put preuzeo predsjedničke dužnosti 31. decembra 1999. godine, nakon ostavke Borisa Jeljcina. Za predsjednika je izabran 2000. godine, a funkciju je obavljao do 2008, kada je postao premijer. Na predsjedničku poziciju vratio se 2012. godine.

Ukupno je na najvišim državnim funkcijama proveo gotovo 27 godina, iako nije sve vrijeme bio predsjednik.

Turski predsjednik Recep Tayyip Erdoğan na vlasti je od marta 2003. godine, kada je postao premijer. Tu funkciju obavljao je do 2014, kada je izabran za predsjednika države.

Erdoğan je tokom više od 23 godine vlasti značajno promijenio politički sistem Turske, uključujući prelazak s parlamentarnog na predsjednički sistem, kojim su proširene ovlasti predsjednika.

U širem evropskom političkom prostoru među dugogodišnjim liderima nalazi se i predsjednik Azerbejdžana Ilham Alijev, koji je na vlasti od oktobra 2003. godine, odnosno više od 23 godine.

U Bosni i Hercegovini najduži politički kontinuitet među istaknutim liderima ima Milorad Dodik, predsjednik SNSD-a, koji je prvi put postao premijer entiteta Rs u januaru 1998. godine, stoji u tekstu Politicki.ba.

Dodik je premijersku funkciju obavljao do 2001, a zatim ponovo od 2006. do 2010. godine. Nakon toga je u dva mandata bio predsjednik entiteta Rs, od 2010. do 2018, a potom član Predsjedništva Bosne i Hercegovine iz entiteta Rs od 2018. do 2022. godine.

Na funkciju predsjednika entiteta Rs ponovo je izabran 2022. godine, a mandat mu je prijevremeno okončan 2025. godine nakon pravosnažne presude Suda BiH.

Od prvog dolaska na vlast 1998. godine do danas prošlo je gotovo 29 godina, ali Dodik nije sve to vrijeme neprekidno obavljao izvršne funkcije. Ipak, ostao je predsjednik SNSD-a i jedan od najutjecajnijih političkih aktera u Bosni i Hercegovini.

Među dugogodišnjim evropskim liderima bio je i Viktor Orbán, koji je Mađarskom neprekidno upravljao od 2010. godine, nakon što je prethodno bio premijer od 1998. do 2002. Njegova dugotrajna vladavina okončana je nakon izbornog poraza 2026. godine.

Slično je i s Aleksandrom Vučićem, koji je od 2014. godine bio premijer, a potom predsjednik Srbije. Njegova politička dominacija prekinuta je porazom liste koju je predvodio na vanrednim parlamentarnim izborima 25. oktobra 2026. godine.

U jugoistočnoj Evropi, nakon odlaska Orbána i Vučića, najduže neprekidno vlada albanski premijer Edi Rama, koji je na toj funkciji od septembra 2013. godine.

Rama je ušao u četvrti premijerski mandat, a među dugogodišnjim liderima nalazi se i hrvatski premijer Andrej Plenković, koji je na čelu Vlade Republike Hrvatske od 19. oktobra 2016. godine.

U Slovačkoj je Robert Fico na premijerskoj funkciji proveo ukupno više od 12 godina, ali kroz nekoliko odvojenih mandata. U Poljskoj je Donald Tusk također imao dva premijerska razdoblja, dok je francuski predsjednik Emmanuel Macron na vlasti od 2017. godine.

Ako se računaju i monarsi, evropski rekord među aktuelnim vladarima drži švedski kralj Carl XVI Gustaf, koji je na prijestolju od 15. septembra 1973. godine, više od 53 godine. Njegova uloga je, međutim, ustavna i ceremonijalna, za razliku od predsjednika i premijera koji neposredno upravljaju državnom politikom, navodi Politicki.ba.