Piše: Admir Lisica
U kontekstu aktuelnih geopolitičkih odnosa, koji su rezultirali energetsku krizu svjetskih razmjera, mnoge zemlje su primorane da pronađu nove partnere koji će im olakšati opskrbu potrebnim energentima.
Uz arapske zemlje u kojima evropske zemlje vide potencijalnu zamjenu za Rusiju, jedna od zemalja koja se nameće kao potencijali evropski partner u kontekstu prevazilaženja novonastale situacije jeste Azerbejdžan, država koja se s pravom može svrstati u red nadolazećih energetskih giganata.
U Bosni i Hercegovini i ostatku regiona se ne zna puno o bogatoj historiji ove zemlje, koja u posljednjih nekoliko godina nastoji kroz različite projekte povećati svoje prisustvo na Zapadnom Balkanu. Rast i razvoj Azerbejdžana u posljednjih pedeset godina godina u velikoj mjeri se povezuje sa nekadašnjim predsjednikom ove zemlje Hejdarom Alijevim, koji je preminuo 12. decembra 2003. godine.
Alijev je rođen 1923. godine u Nahičevanu, a za njegovu cjelokupnu karijeru tokom postojanja SSSR-a i kasnije nezavisne države Azerbejdžan veže se kontinuirana posvećenost problemima koji opterećuju građane Azerbejdžana i njegovo državničko opredjeljenje. Tokom 1969. godine stupio je na dužnost prvog sekretara CK AZKP, a vrijeme provedeno na ovoj poziciji (od 1969. – 1983. godine) iskoristio je za unutrašnje reforme i kadrovske promjene za koje je smatrao da su nužne u kontekstu jačanja pozicije Azerbejdžana. Prema njegovim savremenicima i analitičarima, Alijev se trudio da podigne životni standard u Azerbejdžanu, na način da je podsticao razvoj ekonomije, uz izbjegavanje konflikta sa zvaničnom Moskvom. O tome svjedoči i činjenica da je Alijev imao izuzetno korektne odnose sa generalnim sekretarom SSSR-a, Leonidom Breženjevom.
Prekretnica za Alijeva, ali i cjelokupno azerbejdžansko društvo jesu zločini sovjetske vojske u Bakuu 1990. godine, kada Alijev istupa iz tadašnjeg komunističkog vodstva. Zajedno sa svojim saradnicima od tog trenutka radi na implementiranju svih potrebnih segmenata u kontekstu izgradnje nezavisnog Azerbejdžana. U oktobru 1991. godine, a uslijed turbulentnih političkih odnosa unutar tadašnjeg SSSR-a, Azerbejdžan postaje nezavisna država. Važno je napomenuti da krajem osamdesetih i početkom devedesetih godina, zbog teritorijalne pretenzije susjedne Armenije, rastu napetosti između Armenije i Azerbejdžana, koji rezultiraju armenskim napadom na Azerbejdžan i brutalnim zločinima nad Azerbejdžancima u gradu Hodžaliji.
