„Ubijte jednog Srbina, mi ćemo stotinu muslimana, pa da vidimo smije li međunarodna zajednica ili bilo ko drugi udariti na srpske položaje.“
Ove riječi Aleksandar Vučić izgovorio je 20. juna 1995. godine u Narodnoj skupštini Srbije, dok je Bosna i Hercegovina prolazila kroz jednu od najtežih godina rata, a Sarajevo bilo pod opsadom. Manje od mjesec kasnije u Srebrenici će biti počinjen genocid nad više od 8.000 Bošnjaka.
Trideset jednu godinu kasnije, 25. oktobra 2026, isti političar priznao je izborni poraz od pokreta koji su predvodili studenti. Čovjek koji je gotovo čitav politički život proveo gradeći i učvršćujući vlast suočio se s porazom koji je označio kraj njegove dotadašnje dominacije srbijanskom politikom.
„Na osnovu uzorka jasno je da smo izgubili ove izbore“, izjavio je Vučić u Beogradu, priznajući da je Studentska lista osvojila parlamentarnu većinu.
Prema njegovim tadašnjim procjenama, Studentska lista trebala je dobiti između 135 i 140 mandata u parlamentu sa 250 zastupnika, dok je njegovoj izbornoj listi pripadalo približno 105 mjesta. Bili su to preliminarni podaci, ali dovoljni da prizna poraz.
"Stativ kamere" ili puška?
Put između te dvije izjave, iz 1995. i 2026. godine, politička je biografija čovjeka koji je od vatrenog zagovornika velike Srbije postao političar kojeg su evropski lideri primali kao partnera, dok je istovremeno održavao bliske odnose s Moskvom, Pekingom i nacionalističkim strukturama u regionu.
Aleksandar Vučić rođen je 5. marta 1970. godine u Beogradu. Završio je Zemunsku gimnaziju, a 1994. diplomirao na Pravnom fakultetu Univerziteta u Beogradu. U mladosti se zanimao za historiju, šah i sport, a jedno vrijeme boravio je i u Velikoj Britaniji, gdje je učio engleski jezik.
Njegov ulazak u javni život vezan je za početak ratova na prostoru bivše Jugoslavije. Tokom 1992. i 1993., kako uporno tvrdi, radio je na televiziji Kanal S na Palama, gdje je pripremao i vodio informativne sadržaje, uključujući vijesti na engleskom jeziku.
Pale su tada bile političko i vojno središte rukovodstva bosanskih Srba, dok su snage pod njegovom kontrolom držale Sarajevo pod opsadom. Upravo će taj period Vučićeve biografije decenijama kasnije ponovo postati predmet ozbiljnih kontroverzi.
Snimak Vučića s nekim predmetom u ruci i danas je sporan. On tvrdi da je u pitanju "kišobran" ili "stativ od kamere". Malo ko mu vjeruje!
Godine 1993. pristupio je Srpskoj radikalnoj stranci Vojislava Šešelja, jednom od najistaknutijih zagovornika velikosrpskog nacionalizma. Iste godine izabran je za zastupnika u Skupštini Srbije, a ubrzo je postao jedan od najvažnijih ljudi stranačkog aparata.
Šešelj je u mladom Vučiću prepoznao političara sposobnog za oštre javne nastupe, stranačku organizaciju i beskompromisne polemike. Vučić je postao generalni sekretar radikala i jedan od najprepoznatljivijih zagovornika njihovog programa.
Taj program podrazumijevao je prekrajanje granica, okupljanje teritorija na kojima žive Srbi i odbacivanje državne nezavisnosti Hrvatske i Bosne i Hercegovine u njihovim međunarodno priznatim granicama.
Jedan od najupečatljivijih dokaza Vučićevih tadašnjih političkih uvjerenja ostao je njegov govor u Glini, 20. marta 1995. godine.
Obraćajući se okupljenim pristalicama Srpske radikalne stranke na teritoriji Hrvatske koju su kontrolirale pobunjeničke srpske snage, Vučić je poručio:
„Nikada srpska krajina, nikada Glina neće biti hrvatska. Nikada Banija neće nazad u Hrvatsku!“
Nastavio je obećanjem da će pobjeda radikala donijeti ostvarenje velikosrpskog projekta.
„Ukoliko srpski radikali pobijede i poraze predsjednika Srbije, vi znate da ćete živjeti u velikoj Srbiji, jedinstvenoj srpskoj državi, i tu odstupanja neće biti.“
Brutalno laganje
Govor je održan svega nekoliko mjeseci prije hrvatske vojne operacije Oluja, kojom je slomljena samoproglašena "republika srpska krajina".
Godinama kasnije, tokom posjete Hrvatskoj u februaru 2018, Vučić je tvrdio da u Glini nije spominjao veliku Srbiju. Novinare je optužio da su takve navode izmislili.
Međutim, organizacija Istinomer analizirala je originalni snimak govora i utvrdila da je Vučić izričito govorio o velikoj Srbiji i jedinstvenoj srpskoj državi.
Još teži teret njegove političke prošlosti predstavlja govor održan u Skupštini Srbije 20. juna 1995. godine. Govoreći o mogućim međunarodnim napadima na položaje snaga bosanskih Srba, Vučić je izrekao prijetnju masovnim ubijanjem muslimana.
„Pa vi bombardujte. Ubijte jednog Srbina, mi ćemo stotinu muslimana, pa da vidimo smije li međunarodna zajednica ili bilo ko drugi udariti na srpske položaje i može li se tako ponašati sa srpskim narodom.“
Snimak te izjave ostao je jedan od najpoznatijih dokumenata njegove političke biografije. Kada je godinama kasnije pokušao objasniti da su njegove riječi izvučene iz konteksta, provjerivači činjenica podsjetili su na cjelovit snimak skupštinskog nastupa.
Njegova politička retorika tada nije bila izuzetak unutar radikalskog pokreta. Bila je sastavni dio politike koja je ratove u Hrvatskoj i BiH predstavljala kao borbu za ujedinjenje srpskih teritorija, uz nepriznavanje državnih granica nastalih raspadom Jugoslavije.
Vučićev politički mentor Vojislav Šešelj kasnije je pravosnažno osuđen pred međunarodnim sudom na deset godina zatvora zbog progona, deportacija i prisilnog premještanja nesrpskog stanovništva u Hrtkovcima u Vojvodini.
Vučić nije osuđen za ratne zločine, ali su njegove javne izjave i politički angažman tokom ratnih godina ostali važan dio rasprave o njegovoj odgovornosti za širenje nacionalističke propagande.
Kontroverze iz Vučićevih ratnih godina dodatno su oživjele u novembru 2025, kada je hrvatski novinar Domagoj Margetić iznio tvrdnje o njegovoj mogućoj povezanosti s takozvanim „Sarajevo safarijem“, odnosno navodnim organiziranim dolascima stranaca na položaje oko opkoljenog Sarajeva radi pucanja na civile.
Margetić je prijavu i informacije dostavio tužilaštvu u Milanu, koje se bavilo navodima o učešću stranih državljana u tim zločinima. U prijavi je tvrdio da je Vučić tokom rata boravio na položajima povezanima s tim aktivnostima.
Vučić je optužbe kategorički odbacio. Tvrdio je da je na Palama radio kao novinar i prevodilac, da nije učestvovao u borbenim operacijama i da nikada nije pucao na Sarajevo.
„Nikada nisam bio snajperista, nikada nisam nikoga ubio“, izjavio je, najavljujući tužbe protiv medija koji su prenosili optužbe.
U jednom od kasnijih nastupa rekao je da predmet koji se na spornim snimcima predstavlja kao puška zapravo nije bio oružje nego stativ kamere.
Istraživanje Detektora iz jula 2026. pokazalo je da su brojni navodi o „Sarajevo safariju“ ostali nepotvrđeni i da postoje proturječnosti u iskazima pojedinih izvora. Nije utvrđena Vučićeva krivična odgovornost niti postoje javno potvrđeni dokazi na osnovu kojih bi se moglo zaključiti da je učestvovao u pucanju na civile.
Za razliku od tih optužbi, njegovi govori iz 1995. godine dokumentirani su snimcima i javnim nastupima.
Nakon ratova u Hrvatskoj i BiH Vučić je nastavio politički uspon unutar Srpske radikalne stranke. Kada su radikali 1998. ušli u vlast sa Socijalističkom partijom Srbije Slobodana
Miloševića i Jugoslavenskom ljevicom, postao je ministar informiranja u vladi Mirka Marjanovića.
Progon nezavisnih medija
Na toj funkciji proveo je dvije godine, a njegov mandat obilježila je jedna od najtežih kampanja protiv nezavisnih medija u Srbiji nakon uvođenja višestranačja.
U oktobru 1998. usvojen je Zakon o javnom informiranju, kojim su uvedene izuzetno visoke novčane kazne za medije i kratki rokovi za njihovo plaćanje. Zakon je korišten za finansijsko iscrpljivanje redakcija koje su kritizirale Miloševićev režim.
Među najpoznatijim metama bili su Dnevni telegraf, Evropljanin, Danas i Naša Borba.
Vučić je 13. oktobra 1998. javno upozorio pojedine redakcije da će biti zabranjene ako nastave pisati kao dotad. Samo nekoliko dana kasnije počela je primjena restriktivnih propisa, uz zabrane, zapljene imovine i drakonske kazne.
Posebno mjesto u historiji tog perioda zauzima novinar i izdavač Slavko Ćuruvija, vlasnik Dnevnog telegrafa i Evropljanina. Njegovi mediji bili su izloženi snažnom pritisku vlasti, a Ćuruvija je ubijen 11. aprila 1999. godine u Beogradu.
Vučić nije osuđen niti je utvrđena njegova krivična odgovornost za Ćuruvijino ubistvo. Međutim, kao tadašnji ministar informiranja snosi političku odgovornost za sistem represivnih medijskih propisa koji je prethodio tom zločinu.
Pad Miloševića u oktobru 2000. nije značio i kraj Vučićeve političke karijere. Ostao je vjeran Šešelju i radikalima, nastavljajući zastupati nacionalističku politiku i oštro se protiviti saradnji Srbije s Haškim tribunalom.
Konstanta veličanja Ratka Mladića
Jedan od najkontroverznijih događaja iz tog perioda zabilježen je u maju 2007. godine, kada je učestvovao u akciji lijepljenja plakata s imenom Ratka Mladića u Beogradu.
