Mogući prijevremeni izbori u Španiji, koji bi mogli biti održani već 29. novembra, odlučit će o političkom pravcu četvrte najveće ekonomije eurozone, a mogli bi označiti i kraj vlasti jednog od posljednjih socijalističkih premijera među velikim državama Evropske unije.
Pedro Sánchez na vlasti je od 2018. godine. Tokom mandata zalagao se za liberalniju migracijsku politiku, snažniju podršku EU regionalnom razvoju i dublju evropsku integraciju.
Pozicionirao se i kao jedan od evropskih političkih protivnika američkog predsjednika Donalda Trumpa, posebno kroz kritike izraelskog rata u Gazi i rata s Iranom.
Sánchez je tokom političke karijere stekao reputaciju političara sposobnog preživjeti situacije u kojima se njegov odlazak činio gotovo izvjesnim. Nakon izbora 2023. uspio je okupiti savez ljevičarskih i separatističkih stranaka i zadržati premijersku funkciju.
Aktuelna istraživanja javnog mnijenja, međutim, pokazuju da bi mu takav manevar ovaj put mogao biti znatno teži. Jedan od najvećih problema njegove vlade je stambena kriza, koja nije riješena ni nakon osam godina socijalističke vlasti.
Prema navedenim anketama, opoziciona Narodna stranka (PP) ima podršku oko 34 posto birača, dok krajnje desni Vox ima oko 18 posto. Sánchezovi socijalisti su na približno 26 posto.
Nijedna stranka, prema tim rezultatima, ne bi mogla samostalno formirati vladu, pa bi ponovo bili presudni koalicioni pregovori.
PP je spreman na saradnju s Voxom, što toj stranci otvara znatno jednostavniji put do parlamentarne većine. Situacija na ljevici je složenija jer je Sumar, dosadašnji koalicioni partner Sánchezovih socijalista, zabilježio veliki pad podrške i trenutno nema vodećeg kandidata.
U slučaju promjene vlasti, predsjednik PP-a Alberto Núñez Feijóo bio bi kandidat za novog španskog premijera.
Takva promjena bila bi primjetna i u Briselu. Sánchez je izrazito proevropski orijentiran i zagovara dalju integraciju EU, dok je Feijóo konzervativniji evropski političar čiji je fokus snažnije usmjeren na ekonomsku konkurentnost.
Za Evropsku uniju posebno bi bilo značajno pitanje koliki bi utjecaj Vox imao u eventualnoj vladi koju bi predvodio Feijóo.
Vox zagovara strožiju migracijsku politiku, ukidanje značajnih dijelova evropskog Zelenog plana i snažniji suverenitet država članica unutar EU. Stranka je također izrazito kritična prema politici Evropske unije prema Ukrajini i podržavala je Trumpov pristup pregovorima s Rusijom.
