Reuters pred izbore: BiH postala teren nadmetanja SAD-a i Rusije

Bosna i Hercegovina izlazi na opće izbore u trenutku pojačanog nadmetanja stranih sila za utjecaj u zemlji, piše Reuters u velikoj analizi objavljenoj danas, tri dana prije glasanja 4. oktobra.

Reuters u središte analize stavlja odnose SAD-a, Rusije i Evropske unije prema BiH, ali i Milorada Dodika, kojeg opisuje kao proruskog političara čija je politička pozicija posljednjih godina bila jedan od glavnih izvora krize u zemlji. Reuters

Rusija je, navodi Reuters, nastavila podržavati Dodika, dok se američka politika prema njemu promijenila. Istovremeno se interesi velikih sila više ne manifestuju samo kroz političku i diplomatsku podršku nego i kroz velike infrastrukturne i energetske projekte.

Reuters posebno izdvaja projekat Južne interkonekcije, odnosno gasovoda kojim bi BiH trebalo da dobije alternativni pravac snabdijevanja gasom i smanji zavisnost od ruskog gasa.

Vrijednost projekta Reuters procjenjuje na oko 1,5 milijardi dolara, a navodi da je povezan s američkim poslovnim interesima. Washington projekat snažno podržava, dok ga američka strana predstavlja i kao način jačanja energetske sigurnosti BiH. Reuters

Predizborna situacija tako se, prema Reutersovoj analizi, odvija istovremeno na dva nivoa – kroz domaće političko nadmetanje i kroz nastojanje međunarodnih aktera da sačuvaju ili povećaju svoj utjecaj u zemlji.

Reuters ukazuje i na razlike između SAD-a i evropskih saveznika kada je riječ o međunarodnom prisustvu u BiH.

Jedno od pitanja oko kojih su se pojavile razlike jeste budućnost institucije visokog predstavnika, koja od završetka rata ima široka ovlaštenja za provođenje civilnog dijela Dejtonskog mirovnog sporazuma.

Neslaganja Washingtona i Brisela oko ključnih političkih pitanja i budućnosti međunarodnog angažmana u BiH Reuters opisuje kao dio šire diplomatske borbe koja se odvija uoči izbora. Reuters

Istovremeno, evropski put Bosne i Hercegovine ostaje blokiran.

Reuters podsjeća da je EU otvorila mogućnost pristupnih pregovora s BiH, ali da je proces reformi usporen zbog unutrašnjih političkih sukoba i dugotrajnih blokada.

U takvom okruženju održavaju se izbori na kojima građani biraju članove Predsjedništva BiH, zastupnike u Parlamentarnoj skupštini BiH te parlamente i druge organe vlasti na nižim nivoima.

Reuters ocjenjuje da je među biračima prisutno nezadovoljstvo ekonomskom stagnacijom, političkim podjelama i zastojem na evropskom putu.

Posebnu pažnju posvećuje tradicionalno dominantnim nacionalnim strankama – SDA, SNSD-u i HDZ-u BiH – ali i njihovim političkim protivnicima.

Izbori se, međutim, prema Reutersovoj analizi, neće odvijati samo u znaku unutrašnjih političkih sukoba.

Njihov rezultat mogao bi imati posljedice i za budući odnos BiH prema Evropskoj uniji, kao i za ravnotežu američkog i ruskog utjecaja u zemlji.