Turski medij pred izbore: BiH sa 3,5 miliona stanovnika ima jedan od najsloženijih političkih sistema na svijetu

Turski medij Fokus+ objavio je danas, četiri dana uoči općih izbora u Bosni i Hercegovini, opširnu analizu političkog i izbornog sistema zemlje, predstavljajući ga turskoj publici kao jedan od najsloženijih na svijetu.

Autorica teksta Emine Şeçeroviç Kaşlı u analizi pod naslovom „Zemlja kojom upravlja 14 vlada: Bosna i Hercegovina“ navodi da država sa približno 3,2 do 3,5 miliona stanovnika ima izuzetno složen sistem vlasti proistekao iz Dejtonskog mirovnog sporazuma.

Fokus+ posebno izdvaja državnu vlast, dva entiteta, deset kantona i Brčko distrikt, uz veliki broj institucija i ministarstava na različitim nivoima.

Autorica ocjenjuje da je sistem, prvobitno napravljen kako bi okončao rat i omogućio funkcionisanje poslijeratne države, tokom protekle tri decenije prerastao u složenu birokratsku strukturu.

Poseban dio analize posvećen je Predsjedništvu Bosne i Hercegovine i načinu izbora njegovih članova.

Turskoj publici objašnjeno je da se članovi Predsjedništva biraju iz dva entiteta te da građani, zavisno od mjesta prebivališta i načina na koji se izjašnjavaju, nemaju jednaku mogućnost kandidature za ovu instituciju.

U tom kontekstu Fokus+ podsjeća na presudu Evropskog suda za ljudska prava u predmetu Sejdić-Finci iz 2009. godine, kojom je utvrđena diskriminacija građana koji ne pripadaju jednom od tri konstitutivna naroda.

Veliki dio analize posvećen je i broju političkih stranaka u Bosni i Hercegovini.

Fokus+ navodi da je na općim izborima 2022. godine za učešće bilo ovjereno ukupno 145 političkih subjekata – 90 stranaka, 38 koalicija i 17 nezavisnih kandidata.

Autorica pravi poređenje s Turskom i navodi da je, u odnosu na broj stanovnika, politička scena BiH višestruko fragmentiranija.

„U BiH sa 3,2 miliona stanovnika ovi brojevi znače da u prosjeku jedna politička stranka dolazi na približno 42.000 građana“, navodi Fokus+.

Kao jedan od razloga tolikog broja stranaka navodi se mogućnost njihovog registrovanja pred različitim sudovima, nakon čega mogu učestvovati na izborima, ali i ranija upozorenja o strankama koje praktično nemaju političku infrastrukturu niti ozbiljan program.

Analiza se bavi i ulogom Ureda visokog predstavnika, koji je u BiH prisutan od završetka rata.

Fokus+ posebno podsjeća na intervenciju visokog predstavnika Christiana Schmidta nakon izbora 2022. godine, kada je nametnuo izmjene Ustava FBiH i Izbornog zakona BiH.

Autorica u završnom dijelu iznosi vlastitu kritičku ocjenu Dejtona, tvrdeći da je sistem s vremenom postao prepreka razvoju zemlje i izvor političkih kriza.

Tekst, međutim, sadrži i nekoliko pojednostavljenih ili nepreciznih formulacija. Među njima je predstavljanje Brčko distrikta kao svojevrsnog „trećeg administrativnog dijela“ uz dva entiteta, dok Brčko distrikt prema svom statusu predstavlja posebnu administrativnu jedinicu lokalne samouprave pod suverenitetom Bosne i Hercegovine.