"Sloboda nije džabe".
Obim povećanja javne i privatne potrošnje potrebne za odbranu Evrope otkriven je u izvještaju koji je danas objavio bivši generalni sekretar NATO-a Anders Fogh Rasmussen.
U dokumentu "Sloboda nije džabe", planu od pet tačaka objavljenom uoči godišnjeg Samita o demokratiji u Kopenhagenu, Rasmussen procjenjuje da evropski saveznici u NATO-u moraju povećati odbrambene troškove na 4% BDP-a do 2028. godine kako bi razvili efikasno sredstvo odvraćanja od militarizirane Rusije - i kako bi osigurali da mogu djelovati nezavisno od Sjedinjenih Država.
Najveći broj država NATO-a trenutno troše oko 2 posto za odbranu.
Rasmussenov izvještaj dolazi u trenutku kada zapadne obavještajne agencije upozoravaju da će Rusija biti sposobna napasti saveznika u NATO-u do kraja ove decenije.
Pet tačaka koje su proširene u Rasmussenovom izvještaju su:
- Povećanje evropskih odbrambenih ulaganja na 4% BDP-a do 2028. godine.
- Mobilizacija privatnog kapitala u odbrambeni sektor promjenom ESG pravila i postavljanjem ciljeva odbrambenih ulaganja za finansijske institucije.
- Strateško fokusiranje javnog finansiranja na sposobnosti i vojnu masu, uz fokusiranje privatne potrošnje na razvoj tehnološke prednosti Evrope.
- Stvaranje novih javnih sredstava za privlačenje privatnog kapitala i pomoć u prikupljanju 350 milijardi eura privatnih investicija u odbranu tokom sljedećih pet godina.
- Podsticanje inovacija u odbrani u partnerstvu s Ukrajinom, koja je izgradila najinovativnije oružane snage u historiji.
Govoreći o svom izvještaju, Anders Fogh Rasmussen je rekao:
"Sloboda nije besplatna. Ima cijenu - i ako ne platimo novčanu cijenu potrebnu za odvraćanje Vladimira Putina danas, platit ćemo ljudsku cijenu kasnije. Ali prošle godine, Rusija je potrošila više na odbranu nego cijela Evropa zajedno. Ovo je više od sramote; ovo je vanredno stanje.
Historija nam govori da oklijevanje i polovične mjere ne vode miru - vode ratu i sukobu. Evropa mora ogromno trošiti na odbranu, a mi moramo Putinu jasno staviti do znanja da ćemo učiniti ono što je potrebno da odbranimo demokratiju", napisao je bivši generalni sekretar NAto-a.
Rasmussenov izvještaj bit će razmatran na osmom godišnjem Samitu o demokratiji u Kopenhagenu, koji će se održati od 13. do 14. maja, a koji će se ove godine uveliko fokusirati na odbranu demokratije u Evropi i širom svijeta.
Samit će ugostiti više od 600 učesnika iz preko 70 zemalja, a među glavnim govornicima su visoka predstavnica EU Kaja Kallas, premijer Hrvatske Andrej Plenković, šef ureda ukrajinskog predsjednika Zelenskog Andriy Yermak, bivša tajvanska predsjednica Tsai Ing-Wen i bivši premijer Ujedinjenog Kraljevstva i ministar vanjskih poslova David Cameron.
