JP Ceste Federacije BiH tokom 2025. godine realizovalo je 54,25 miliona KM od planiranih 139,28 miliona KM investicija, dok su pojedini projekti započeti još 2013. godine i dalje evidentirani kao investicije u toku.
Federalni revizori ukazali su i na nepravilnosti u javnim nabavkama, nedovoljno transparentne procedure zapošljavanja te probleme u funkcionisanju interne revizije. Preduzeću je data ukupno 21 preporuka, od kojih se 12 odnosi na probleme utvrđene i u ranijem periodu.
Ured za reviziju institucija u Federaciji BiH dao je mišljenje s rezervom i na finansijske izvještaje i na usklađenost poslovanja JP Ceste FBiH za 2025. godinu.
Jedan od najznačajnijih nalaza odnosi se na realizaciju investicija.
Rebalansom plana za 2025. godinu predviđena su ulaganja od 139,28 miliona KM, ali je do kraja godine realizovano 54,25 miliona KM, odnosno svega 39 posto. Razlika između planiranog i realizovanog tako je dostigla nešto više od 85 miliona KM.
Posebno slaba realizacija zabilježena je kod projekata finansiranih iz Budžeta FBiH, gdje je ostvareno 31 posto plana, dok je kod projekata JP Ceste FBiH realizacija iznosila 32 posto. Nabavka stalnih sredstava ostvarena je sa svega 26 posto planiranog iznosa.
Revizori su zabilježili i aktivnosti bez realizacije, među kojima je sanacija klizišta u okviru projekata iz prethodnog perioda.
Utvrđene razlike između planiranih i realizovanih iznosa, prema ocjeni revizora, ukazuju na slabosti u planiranju i praćenju investicionih aktivnosti, a kao jedna od mogućih posljedica navodi se prolongiranje realizacije infrastrukturnih projekata.
Problem se, međutim, ne odnosi samo na investicije planirane tokom jedne godine.
Prilikom provjere provođenja ranijih preporuka Ured je utvrdio da Ceste FBiH poduzimaju aktivnosti na analizi započetih projekata, ali nije prezentovana dokumentacija koja bi potvrdila da su svi projekti detaljno analizirani niti da se za sve poduzimaju odgovarajuće mjere kako bi bili završeni.
Revizori posebno ukazuju na činjenicu da je od početka realizacije velikog broja projekata prošao duži period.
Pojedini projekti započeti su još 2013. godine, a i dalje su klasifikovani kao projekti na čekanju i bilansno se iskazuju kao investicije u toku.
Utvrđeno je i da projekti rekonstrukcije ceste odnosno ulaza u naselje Zalik i sanacije ceste od Španskog trga do Doma zdravlja u Mostaru još nisu knjigovodstveno aktivirani, iako su radovi prema ugovorima završeni i u cijelosti plaćeni.
Ovi nalazi posebno su značajni u trenutku kada JP Ceste FBiH ulazi u novi ciklus velikih ulaganja u magistralnu cestovnu infrastrukturu.
Akta.ba je ranije pisala o programu FRAME vrijednom 78,5 miliona eura, od čega se 70 miliona eura odnosi na zajam, a 8,5 miliona eura na grant sredstva. Program je dio novog ciklusa ulaganja u magistralne ceste kojim upravljaju Ceste FBiH.
Upravo u kontekstu novih višemilionskih investicija dodatnu težinu dobija upozorenje revizora da planiranje i praćenje realizacije investicionih aktivnosti u 2025. godini nisu osigurali dovoljno pouzdanu osnovu za upravljanje poslovnim aktivnostima.
Podatak da je tokom prošle godine ostalo nerealizovano više od 85 miliona KM planiranih investicija pokazuje i razmjere izazova pred preduzećem u realizaciji narednog investicionog ciklusa.
Javne nabavke jedan su od razloga zbog kojih je dato mišljenje s rezervom na usklađenost poslovanja.
Prema nalazu Ureda, planiranje i provođenje nabavki nije u potpunosti vršeno u skladu sa Zakonom o javnim nabavkama.
Revizori navode značajna odstupanja između planiranih i realizovanih nabavki, neusaglašene podatke o realizaciji postupaka, ali i primjenu pregovaračkog postupka bez objave obavještenja bez ispunjenih zakonskih uslova.
Cestama FBiH zbog toga je preporučeno da planiranje javnih nabavki zasnivaju na realno utvrđenim potrebama i planiranoj dinamici realizacije aktivnosti te osiguraju pouzdanost podataka o provedenim postupcima i zaključenim ugovorima.
