Njemački list Frankfurter Allgemeine objavio je opsežnu analizu u kojoj upozorava da se odnosi između Sjedinjenih Američkih Država i Evropske unije na zapadnom Balkanu ubrzano mijenjaju, te da Bosna i Hercegovina postaje jedno od glavnih poprišta novog geopolitičkog rivalstva između Vašingtona i Brisela.
Autor analize Michael Martens tvrdi da prisilno povlačenje visokog predstavnika Christiana Schmidta, iza kojeg, kako navodi, stoji pritisak iz Sjedinjenih Američkih Država, predstavlja mnogo više od kadrovskog pitanja u Bosni i Hercegovini.
„Slučaj pokazuje da Evropljani i Amerikanci više nisu partneri čak ni na Balkanu, nego geopolitički rivali“, piše Martens.
Prema njegovoj ocjeni, sadašnja američka administracija Evropsku uniju više ne vidi kao strateškog saveznika nego kao konkurenta, a Balkan koristi kao prostor za demonstraciju političkog uticaja.
„Iz perspektive sadašnjih vlasti u Vašingtonu oni sebe ne vide kao partnere Evropske unije, nego kao njene konkurente“, navodi autor.
U tekstu se posebno analizira politička uloga predsjednika Rs Milorada Dodika, kojeg Frankfurter Allgemeine opisuje kao najuticajnijeg političara među bosanskim Srbima i najodanijeg saveznika ruskog predsjednika Vladimira Putina u Evropi.
Martens podsjeća da je Dodik tokom druge polovine devedesetih godina imao snažnu podršku Zapada, uključujući i tadašnju američku državnu sekretarku Madeleine Albright.
„Ono što danas zvuči gotovo nevjerovatno tada je djelovalo logično: Dodik se suprotstavljao mrežama ratnog zločinca Radovana Karadžića, predstavljao se kao prozapadni političar i genocid u Srebrenici nazivao pravim imenom — genocidom“, navodi autor.
Međutim, prema ocjeni njemačkog lista, Dodik je u međuvremenu postao centralna figura separatističke politike u Bosni i Hercegovini.
„Danas je Dodik vodeća snaga separatizma u Bosni. Već gotovo dvije decenije prijeti odvajanjem Rs-a od ostatka države“, piše Frankfurter Allgemeine.
List tvrdi da je ključna razlika u odnosu na raniji period to što Dodik danas djeluje uz „prešutnu američku toleranciju“, a možda čak i podršku iz Vašingtona.
„Na Balkanu sada sijeku Bosnu sjekirom, računajući da su Evropljani previše slabi i podijeljeni da bi pružili ozbiljan otpor“, upozorava Martens.
Autor smatra da bi eventualno urušavanje Bosne i Hercegovine moglo proizvesti novu sigurnosnu krizu u regionu i otvoriti pitanje mogućeg sukoba.
Posebno ukazuje na činjenicu da značajan broj nesrpskog stanovništva živi na teritoriji Rs, te da Bošnjaci, koji čine većinu stanovništva Bosne i Hercegovine, ne bi mirno posmatrali pokušaj razbijanja države.
„Bosanski muslimani ne bi stajali po strani ukoliko bi Dodik pokušao uništiti njihovu državu“, navodi se u tekstu.
Martens upozorava da bi u tom slučaju predsjednik Srbije Aleksandar Vučić bio suočen s pritiskom da politički ili drugačije podrži bosanske Srbe.
„Ako bi izbilo nasilje, Vučić bi se našao pod pritiskom da pomogne ‘srpskoj braći u Bosni’“, piše autor.
