Krajnja desnica uvjerljivo vodi u Austriji: FPÖ na 37 posto, vladajuće stranke daleko iza

Austrijska krajnje desna Slobodarska stranka (FPÖ) zadržala je prvo mjesto u istraživanjima javnog mnijenja, s podrškom od 37 posto birača, pokazuje najnovija anketa instituta Market-Lazarsfeld, provedena od 23. do 26. oktobra 2026. godine na uzorku od 2.000 ispitanika.

FPÖ, koji predvodi Herbert Kickl, u odnosu na prethodno istraživanje od 19. i 20. oktobra izgubio je jedan procentni poen, ali i dalje ima 16 poena prednosti nad drugoplasiranom Austrijskom narodnom strankom (ÖVP).

ÖVP, konzervativna stranka desnog centra koju predvodi kancelar Christian Stocker, ima podršku 21 posto birača, što je rast od jednog procentnog poena.

Na trećem mjestu nalazi se Socijaldemokratska partija Austrije (SPÖ), stranka lijevog centra koju predvodi Andreas Babler, s podrškom od 15 posto. I socijaldemokrati su zabilježili rast od jednog procentnog poena.

Zeleni, ekološka i progresivna stranka lijevog centra, imaju 12 posto podrške, jedan poen manje nego u prethodnom istraživanju.

Liberalni NEOS, stranka koja zagovara tržišne reforme, evropske integracije i modernizaciju javne uprave, ostao je na šest posto, dok Komunistička partija Austrije (KPÖ), koja pripada radikalnoj ljevici i naglašava socijalna i stambena pitanja, ima četiri posto podrške.

Austrijom od marta 2025. godine upravlja trostranačka koalicija ÖVP-a, SPÖ-a i NEOS-a, predvođena kancelarom Stockerom. Riječ je o savezu konzervativaca, socijaldemokrata i liberala koji je formiran nakon što pregovori o uspostavljanju vlade s FPÖ-om nisu uspjeli.

Prema najnovijem istraživanju, ove tri vladajuće stranke zajedno imaju 42 posto podrške, dok opozicioni FPÖ samostalno ima 37 posto.

U opoziciji se, osim FPÖ-a, nalaze i Zeleni. Komunistička partija nije zastupljena u aktuelnom sazivu austrijskog parlamenta.

FPÖ pripada evropskoj grupaciji Patrioti za Evropu, a njen politički program obilježavaju protivljenje imigraciji, restriktivna politika azila, austrijski nacionalizam i kritičan odnos prema dijelu politika Evropske unije.

ÖVP pripada Evropskoj narodnoj stranci, najvećoj političkoj porodici evropskog desnog centra, dok je SPÖ povezan s evropskim socijaldemokratima. NEOS pripada evropskoj liberalnoj političkoj porodici, a Zeleni evropskom zelenom pokretu. KPÖ je dio evropske radikalne ljevice.

FPÖ i ÖVP zajedno imaju 58 posto podrške, što bi, ukoliko bi se takav odnos glasova pretvorio u parlamentarnu većinu, omogućilo formiranje dvostranačke vlade. Međutim, prethodni pokušaj njihove saradnje propao je zbog neslaganja tokom koalicionih pregovora, uključujući raspodjelu ministarskih pozicija i kontrolu nad ključnim državnim resorima.

Aktuelna koalicija ÖVP-a, SPÖ-a i NEOS-a prema istraživanju ima ukupno 42 posto podrške. Ukoliko bi joj se pridružili Zeleni, četiri stranke zajedno bi imale 54 posto glasova, što bi predstavljalo drugačiju parlamentarnu kombinaciju od sadašnje vladajuće većine.

Austrijski parlament ima 183 zastupnička mjesta, a za apsolutnu većinu potrebna su najmanje 92 mandata. Izborni prag iznosi četiri posto, pa se KPÖ sa svojih četiri posto nalazi upravo na granici ulaska u parlament.

FPÖ, uprkos velikoj prednosti u anketama, nema podršku većine birača potrebnu za samostalno formiranje vlade. Za parlamentarnu većinu bio bi joj potreban koalicioni partner, pri čemu ÖVP predstavlja matematički najznačajniju dvostranačku kombinaciju.

S druge strane, sadašnje vladajuće stranke ne bi mogle računati na nastavak iste većine ukoliko bi raspodjela mandata odgovarala njihovoj trenutnoj zbirnoj podršci. Za formiranje nove većine morale bi uključiti dodatnog partnera ili postići drugačiji koalicioni sporazum.

Komunistička partija, iako se nalazi na pragu parlamenta, nema dovoljno podrške da samostalno formira vladu. Zeleni sa 12 posto predstavljaju potencijalnog partnera za širu koaliciju stranaka koje već učestvuju u vlasti.

Redovni parlamentarni izbori u Austriji predviđeni su za 2029. godinu. Posljednji su održani 29. septembra 2024, a mandat Nacionalnog vijeća traje pet godina. Prijevremeni izbori mogući su ukoliko dođe do raspuštanja parlamenta prije isteka mandata.