Dok evropske zemlje ubrzano povećavaju izdvajanja za odbranu, u pozadini se odvijaju razgovori koji su donedavno bili gotovo nezamislivi – kako organizovati odbranu kontinenta ukoliko se Sjedinjene Američke Države povuku iz ključnih NATO obaveza ili odbiju učestvovati u odbrani saveznika.
O tome piše britanski Economist u opširnoj analizi posvećenoj rastućoj zabrinutosti među evropskim vojnim i političkim zvaničnicima zbog politike američkog predsjednika Donalda Trumpa prema NATO savezu.
Povod za novu zabrinutost bile su odluke Washingtona da otkaže raspoređivanje američke oklopne brigade od oko 4.000 vojnika u Poljsku, kao i ranije najavljeno odustajanje od slanja jedinice krstarećih projektila u Njemačku. Istovremeno, američka administracija najavila je i smanjenje vojnih kapaciteta koje bi SAD stavio na raspolaganje u slučaju napada na neku članicu NATO-a.
Prema navodima Economista, evropske prijestolnice godinama su polazile od pretpostavke da će imati dovoljno vremena da postepeno izgrade vlastite vojne sposobnosti i zamijene ključne američke kapacitete poput obavještajnih sistema, izviđanja i logistike. Međutim, posljednji potezi Washingtona pokazali su da bi povlačenje američke podrške moglo biti mnogo brže nego što se očekivalo.
Dodatnu nervozu izazvale su Trumpove ranije izjave o Grenlandu, kada je početkom godine zaprijetio preuzimanjem tog danskog teritorija. Iako se mogućnost otvorenog sukoba unutar NATO-a i dalje smatra malo vjerovatnom, pojedini evropski zvaničnici, prema pisanju Economista, prvi put ozbiljno razmatraju scenarij u kojem bi SAD ne samo odbio pomoći saveznicima nego i otežao njihov zajednički odgovor na eventualnu rusku agresiju.
Zbog osjetljivosti teme, većina sagovornika lista govorila je anonimno. Jedan švedski zvaničnik izjavio je da je upravo kriza oko Grenlanda bila „poziv na buđenje“ za evropske saveznike, nakon čega su počeli razmatrati rezervne planove za funkcionisanje bez američke podrške.
