Socijalistička partija Edija Rame i koalicija okupljena oko Demokratske partije Lulzima Bashe glavni takmaci. Za glasove se bore i nezavisni kandidati koje je istakao premijer Kosova Aljbin Kurti.
Građani Albanije u nedjelju, 25. aprila, izlaze na birališta i
glasat će na desetim parlamentarnim izborima nakon pada komunizma u toj zemlji
prije 30 godina, javlja Anadolu Agency (AA).
Na ovim izborima pravo glasa ima 3.588.869 građana Albanije, od
kojih 107.024 glasa po prvi put. Za 140 poslanika Skupštine Albanije natječe se
1.841 kandidat u 12 izbornih zona.
Izborna reforma donosi i neke novine na ovim izborima, kao što
su otvorene izborne liste sa imenima kandidata, identifikacija birača
biometrijskim dokumentima i pilot projekat elektronskog glasanja u jednoj od
izbornih zona Tirane, glavnog grada Albanije. Izborni sistem je proporcionalan
sa regionalnom konkurencijom.
Glavni subjekti na izborima Socijalistička i Demokratska
partija
Za izbore 25. aprila pri Centralnoj izbornoj komisiji registriralo
se 46 političkih subjekata, od kojih su tri koalicije. Jedna od koalicija je
“Demokratska partija- Alijansa za promjene” sa 13 partija, koju predvodi
Demokratska partija Albanije (PD) Lulzima Bashe. Njihov cilj je da se nakon
osam godina u opoziciji, vrate na vlast.
Socijalistička partija Albanije (PS) premijera Edi Rame, koja se
takmiči samostalno, završava drugi mandat za redom na čelu Albanije i u nedjelju
traži i treći.
Treći po snazi je Socijalistički pokret za integracije (LSI)
liderke Monike Kryemadhi, bivše partije aktuelnog predsjednika Albanije Ilira
Mete. Ta partija je pred ove izbore sklopila sporazum sa Demokratskom partijom
o zajedničkoj vladavini nakon izbora.
Na izborima učestvuju i četiri potpuno nove stranke, ali se
njima ne daju neke velike šanse za bolji rezultat. Takođe po prvi put se
takmiči i ogranak kosovskog Pokreta "Samoopredjeljenje" u Tirani, ali
kroz prijavljena tri nezavisna kandidata. Procjenjuje se da zbog pravila
regionalne konkurencije nezavisni kandidati gotovo da nemaju nikakvih šansi da
uđu u Skupštinu.
Istraživanja javnog mnijenja daju blagu prednost Raminoj stranci.
Izboru u uslovima pandemije COVID-19
Na ovim izborima problem sa pandemijom COVID-19 je učinio da
državljani Albanije koji rade u inostranstvu, jer po dolasku u zemlju moraju u
dvonedjeljni karantin. Predsjednik Albanije Ilir Meta tražio je da se ta mjera
ukine, kako se ne bi diskriminirali glasači iz dijaspore.
Također, pacijenti sa COVID-19 koji su u bolnicama neće moći glasati,
što mnogi ocjenjuje kao kršenje prava glasača, ali iz Centralne izborne
komisije tvrde da je to po zakonu.
Jednomjesečna predizborna kampanja održana je u uslovima
pandemije COVID-19, tako da nije bilo klasičnih velikih partijskih mitinga.
Opća ocjena analitičara je da partijama nedostaju programi i
ideje, a kampanja je protekla u međusobnom optuživanju vladajuće Socijalističke
partije i glavne opozicione stranke Demokratske partije.
Zabilježeni su i incidenti. U gradu Elbasanu u srijedu, 21.
aprila, ubijen je jedan član Socijalističke partije i ranjeno je još četiri
lica.
Edi Rama je u kampanji potencirao obnovljene kuće i stanove
uništene zemljotresom 26. novembra 2019. godine, otvarao infrastrukturne
projekte širom zemlje, obećavao povećanje plaća i promovirao imunizaciju
anticovid vakcinama.
Opozicioni lider Lulzim Basha, koji je prije osam godina
nasledio dotadšnjeg lidera partije i albanskog premijera Sali Berishu, tokom
kampanje je potencirao da će raditi na eliminaciji siromaštva, smanjenju
nezaposlenosti i odlaska mladih iz zemlje.
Demokratska partija i Socijalistički pokret za integracije su
nakon posljednjih izbora 2017. godine optužili Socijaliste za kupovinu glasova,
pa su uslijedili masovni protesti, predaja mandata poslanika i bojkot lokalnih
izbora 2019. godine.
Albanija je od 2009. punopravna članica NATO saveza, a uspješnost
ovih izbora se procjenjuje kao odlučujuće za otpočinjanje pregovora o
pristupanju Albanije Evropskoj uniji.
