Tihomir Rajčić priprema drugo izdanje knjige "Beogradske tajne Prvog svetskog rata", a o svom istraživanju govorio je za Jutarnji list.
Jeste li u međuvremenu došli do još nekih otkrića na ovu temu?
- Da. Najvažnije otkriće je novo tumačenje tajnih beogradskih dokumenata koje sam istraživao i koji omogućavaju da se istakne odgovornost beogradske vlade za Sarajevski atentat i Prvi svjetski rat. Ključno je da je vrh vlasti u Beogradu bio svjestan koliko je opasan njen državni terorizam prije atentata u Sarajevu. O tome svedoči i poverljivo pismo premijera Nikole Pašića od 24. juna 1914. godine, u kome on otvoreno izražava bojazan da bi evropske sile mogle da razotkriju Srbiju kao terorističku državu i prepuste je na milost i nemilost Austrougarskoj. U pozadini svega stoji činjenica da je Vlada Srbije od 1905. godine u današnjem novcu trošila oko pet miliona evra godišnje na tajni državni terorizam. To u današnjoj Srbiji niko ne zna niti želi da zna, pa treba insistirati na toj temi.
Ko je i kako zataškao ulogu Beograda o kojoj pišete u knjizi?
- U napetim danima nakon Sarajevskog atentata 28. juna 1914. srpski premijer Nikola Pašić bio je svjestan da Srbiji prijeti državni terorizam, na koji je beogradska vlada od 1905. godine potrošila oko 50 miliona eura. Kada je u julu 1914. dobio vrlo strogu diplomatsku notu iz Beča, Pašić je prihvatio gotovo sve austrougarske zahtjeve. Međutim, apsolutno nije želio pristati na dolazak specijalnih austrougarskih agenata koji su trebali da posmatraju srpsku istragu o Sarajevskom atentatu u Beograd. Naime, Pašić je znao da ovi agenti mogu razotkriti krakove hobotnice srpskog državnog terorizma.
Pišete i o tome kako je Prvi svjetski rat mogao izbiti već 1911. godine, kada je vrh britanske vlade planirao napad na njemačke brodove u Maroku. Slično je bilo i 1908. i 1909. O čemu se radi?
- Evropa je početkom 20. veka bila poput ogromnog bureta baruta koje je samo diplomatija spasila od eksplozije rata. U tom smislu, Srbija je u oktobru 1908. nameravala da zarati protiv Austrougarske zbog Bosne i Hercegovine, u koju je beogradska vlada nameravala da pošalje četnike. Ova kriza, u koju su se uplele Francuska, Nemačka, Rusija i Velika Britanija, rešena je odlučnim nemačkim diplomatskim pritiskom na Rusiju. Godine 1911. u British Councilu je vođena debata o tome da li da napadnu njemačke brodove koji su uplovili u marokansku luku Agadir, što je izazvalo bojazan u Londonu da bi Njemačka mogla ometati britansko brodarstvo u Atlantiku. Iako je kriza riješena diplomatskim putem, ostaje činjenica da su Britanci razmišljali o pucanju na Nijemce i uvođenju Španaca i Francuza u rat. Bilo je mnogo takvih evropskih kriza i ja sam ih objasnio u knjizi.
Ko je i kako zataškao ulogu Beograda o kojoj pišete u knjizi?
