Rukovodstvo Radio-televizije Bosne i Hercegovine (BHRT), zajedno s vodećim evropskim i međunarodnim organizacijama za medijske slobode, uputilo je hitno pismo predsjednici Evropske komisije, izražavajući “najdublju zabrinutost” zbog, kako navode, dramatičnog pogoršanja stanja u državnom javnom servisu.
U pismu se upozorava da je BHRT, jedini javni medijski servis na državnom nivou, “na rubu gašenja”, što bi imalo “strašne posljedice ne samo po slobodu medija, nego i po stabilnost i sigurnost Bosne i Hercegovine i šire regije”.
Institucije ignorisale apele zaposlenih
Iako su uposlenici BHRT-a sedmicama upozoravali na kolaps sistema i održavali mirne proteste, nijedan politički predstavnik se nije pojavio niti reagovao – ni dok su oba doma Parlamentarne skupštine BiH zasjedala u istoj zgradi.
“Odsustvo institucionalnog odgovora pokazuje hitnu potrebu za međunarodnom pažnjom i akcijom”, navodi se u pismu.
RTRs u centru krize
Organizacije potpisnice tvrde da je finansijska kriza eskalirala do egzistencijalnog nivoa te da je opstanak BHRT-a ugrožen dugogodišnjim kršenjem državnog Zakona o javnom RTV sistemu od strane RTRs-a, koja od 2017. godine zadržava zakonski propisani dio RTV takse namijenjen BHRT-u.
Prema njihovim navodima, time je BHRT uskraćen za više od 46 miliona eura, što je dovelo do nemogućnosti plaćanja doprinosa za penzije, nemogućnosti odlaska u penziju za brojne zaposlenike, te nemogućnosti plaćanja struje i osnovnih operativnih troškova.
Zaposleni, kako se ističe, “održavaju emitiranje u nepodnošljivim uslovima”.
Poziv Evropskoj komisiji za hitnu akciju
Sloboda medija i usklađenost s Evropskim zakonom o slobodi medija ključni su elementi procesa pristupanja Evropskoj uniji. Zbog toga organizacije traže da Evropska komisija odmah djeluje i izvrši pritisak na domaće institucije kako bi se kriza riješila.
Nestanak BHRT-a, upozoravaju, imao bi višestruke posljedice:
nestao bi jedini nezavisni izvor informacija na državnom nivou
otvorio bi se prostor stranim, “posebno ruskim” utjecajima
pojačale bi se dezinformacije i politička polarizacija
potkopao bi se proces EU integracija BiH
postavio bi se opasan presedan za javne servise širom zapadnog Balkana
“Medijski pejzaž bi kolapsirao”
U pismu se navodi i da bi eventualno gašenje BHRT-a, uz već najavljeno gašenje Al Jazeere Balkans i smanjenje kapaciteta N1 televizije, značilo da u BiH više ne bi postojao nijedan značajan nezavisni televizijski emiter vijesti.
To bi, upozoravaju, imalo ozbiljne posljedice u društvu u kojem građani tradicionalno imaju više povjerenja u medije nego u bilo koju drugu instituciju.
Zahtjevi prema državnim institucijama
Organizacije potpisnice od državnih organa zahtijevaju:
* Hitnu finansijsku podršku kako bi se spriječilo gašenje BHRT-a.
* Zakonitu i redovnu raspodjelu RTV takse, u skladu sa zakonom.
* Usvajanje novog modela finansiranja koji osigurava političku i finansijsku nezavisnost BHRT-a.
* Rješavanje neplaćenih doprinosa i osiguravanje dostojnih uslova rada zaposlenih.
* Zaštitu novinarske profesije i usvajanje pravednog sistema klasifikacije radnih mjesta.
Upozorava se da je BHRT udaljen “samo nekoliko dana od potpunog prestanka rada”.
Pismo je poslano na sljedeće adrese (svi potpisnici):
