Vlada Norveške najavila je u prijedlogu budžeta za 2027. godinu daljnje smanjenje razvojne pomoći zapadnom Balkanu, uključujući Bosnu i Hercegovinu.
„Norveška pomoć zapadnom Balkanu i u 2027. godini nastavit će se donekle smanjivati“, navodi se u dokumentu objavljenom na službenoj stranici Vlade Norveške.
Podrška će, prema prijedlogu, ostati usmjerena na evropske i euroatlantske integracije te smanjenje geopolitičke ranjivosti država regije. Kao važni prioriteti izdvojeni su evropski integracijski procesi, razvoj demokratije i vladavine prava te suzbijanje dezinformacija.
Za budžetsku stavku „Evropa i centralna Azija“ predloženo je 313,8 miliona norveških kruna, što je 30 miliona manje u odnosu na usvojeni budžet za 2026. godinu. To predstavlja smanjenje od približno 8,7 posto.
Ova stavka obuhvata zapadni Balkan, države istočne Evrope i centralne Azije, pa navedeni iznos nije namijenjen samo Bosni i Hercegovini ili njenom susjedstvu. U dokumentu nije navedeno koliko će pojedinačno biti smanjena pomoć BiH.
Vlada objašnjava da je smanjenje ove stavke prvenstveno povezano s davanjem prednosti većim izdvajanjima za Norfund, norveški fond za ulaganja u zemlje u razvoju, radi privlačenja privatnog kapitala, otvaranja radnih mjesta i jačanja klimatskog finansiranja.
U obrazloženju prioriteta Norveška upozorava na pritiske kojima su izložene države na istočnom i jugoistočnom rubu Evrope nakon ruske invazije na Ukrajinu. Posebno izdvaja slabe demokratske institucije, neriješene regionalne sukobe i ranjivost na neprijateljske vanjske utjecaje.
„Podrška treba biti usmjerena tako da doprinosi i jača evropsku i euroatlantsku saradnju radi stabilnosti i razvoja. To uključuje mjere koje smanjuju ranjivost država na destabilizirajuću rusku politiku“, navodi Vlada Norveške.
Među prioritetima za 2027. ostaju podrška braniteljima ljudskih prava, civilnom društvu i slobodnim medijima, kao i odgovor na pritiske na demokratske institucije i vladavinu prava.
Za Bosnu i Hercegovinu izričito je najavljen nastavak podrške Akcionom planu Vijeća Evrope. Norveška će nastaviti podržavati i institucije i terenske urede OSCE-a, uključujući upućivanje norveškog osoblja.
U izvještajnom dijelu dokumenta, koji se odnosi na rezultate ostvarene tokom 2025. godine, navedeno je da je program norveške sudske administracije na zapadnom Balkanu doprinio efikasnijoj obradi predmeta, boljem upravljanju sudovima i kraćem trajanju postupaka u pilot-sudovima u BiH.
Vlada navodi i da je podrška civilnom društvu kroz program „Smart Balkans“ doprinijela jačanju demokratije i ljudskih prava, uključujući prava žena i ravnopravnost u državama regije.
