Bosanskohercegovački fizičar Admir Greljo, vanredni profesor teorijske fizike čestica i kosmologije na Univerzitetu u Bazelu, objavio je da je njegovoj istraživačkoj grupi odobreno finansiranje novog projekta Švicarske nacionalne fondacije za nauku. Zahvaljujući toj podršci, tim će naredne godine biti proširen novim istraživačima.
Projekat nosi naziv „Istraživanje porijekla različitih vrsta elementarnih čestica pomoću sudarača i gravitacijskih valova“, a bavit će se jednim od temeljnih pitanja savremene fizike: zašto čestice imaju toliko različite mase i šta određuje obrasce njihovog međusobnog miješanja.
„Nekoliko dobrih vijesti: naša grupa će naredne godine rasti zahvaljujući novim sredstvima za projekat koja nam je dodijelila Švicarska nacionalna fondacija za nauku“, napisao je Greljo na Facebooku.
Istraživanje povezuje dva načina proučavanja prirode: eksperimente u kojima se čestice sudaraju pri izuzetno visokim energijama i proučavanje gravitacijskih valova, odnosno talasanja prostor-vremena. Određeni teorijski modeli predviđaju da su procesi u ranom svemiru, povezani s nastankom razlika među masama čestica, mogli ostaviti trag upravo u gravitacijskim valovima. Njihovo povezivanje s rezultatima eksperimenata moglo bi pomoći u provjeri tih objašnjenja. O mogućnosti takvog pristupa Greljo je ranije govorio i za Univerzitet u Bazelu. University of Basel
Posebno je naglasio da će finansiranje biti posvećeno ljudima koji tek grade naučne karijere.
„Ono što me posebno raduje jeste da će sva ova sredstva podržati doktorande i postdoktorande te njihovo usavršavanje. Ulaganje u mlade istraživače posebno je važno u eri umjetne inteligencije“, poručio je.
Greljo je najavio da će tokom ove jeseni biti objavljeno više konkursa za istraživačke pozicije na Univerzitetu u Bazelu, s početkom rada naredne godine.
Njegov naučni put počeo je u Bosni i Hercegovini. Studij teorijske fizike završio je na Univerzitetu u Sarajevu 2011. godine, a doktorirao je 2014. na Univerzitetu u Ljubljani, na osnovu istraživanja provedenih na Institutu „Jožef Stefan“. Potom se usavršavao na univerzitetima u Cirihu i Majncu, a od 2018. do 2020. radio je kao viši istraživač u CERN-u, jednom od vodećih svjetskih centara za fiziku čestica. University of Basel
Godine 2020. dobio je prestižnu podršku programa Eccellenza Švicarske nacionalne fondacije za nauku i osnovao istraživačku grupu na Univerzitetu u Bernu. U Bazel je prešao u februaru 2023, a u zvanje vanrednog profesora unaprijeđen je u augustu 2025. godine, navodi se u njegovoj univerzitetskoj biografiji. University of Basel
Greljina istraživanja nastoje povezati teorijske ideje s onim što naučnici mogu izmjeriti u eksperimentima. U središtu njegovog rada je pitanje zašto se osnovne čestice materije pojavljuju u tri generacije i zašto među njihovim masama postoje velike razlike — zagonetka za koju postojeći Standardni model fizike čestica još ne pruža temeljno
