Na današnji dan prije 30 godina formiran 5. korpus Armije Republike Bosne i Hercegovine

Nakon 30 godina, pravo pitanje bi bilo: kako je 5. korpus Armije R BiH  uspio za nepune tri godine, da iz organizovane grupe preraste u korpus koji ne samo da je mogao da se suprostavi  jednom agresoru, nego da se uspješno bori sa tri agresora u uslovima potpunog okruženja i da iz odbrambene pređe u oslobodilačku fazu rata? Jedan od odgovora je da je to 5. korpus uspio jer je bio korpus koji je bio izgrađen na borbenom moralu i jasnim ciljevima.

Korpus koji je krenuo od nule, sa par puškica i lovačkim naoružanjem suprostavio se daleko nadmoćnijem neprijatelju. Tada se branila država srcem, heroji su iz dana u dan “nicali” na svim ratištima Okruga Bihać. Kroz sve godine ratovanja, 5. korpus, kao najmanji korpus Armije RBiH bio je jedna od najvažnijih vojnih komponenti odbrane BiH. U periodu 1992-1995. godine 5. korpus je izveo niz značajnih borbi i bitaka, bojeva i operaciju „Sana 95“ kao krunu filozofije ratovanja. U okviru 953 borbena dejstva odbranio je slobodnu teritoriju BiH, oslobodio više od 2.500 kilometara kvadratnih okupirane  teritorije, slomio brojne neprijateljske ofanzive, koje su sudbonosno utjecale na konačan tok i ishod rata, dao dvije „viteške „ i tri “slavne“ brigade, dao dva heroja oslobodilačkog rata ( Adil Bešić i Izet Nanić), a 221 pripadnik 5. korpusa, dobio je ratno priznanje značku „Zlatni ljiljan“.

U procesu organizacijskog ustrojstva 5. korpusa Armije RBiH, jačanja njegove organizacijsko-formacijske strukture i ratnog puta puta, nisu stvoreni neki specifični oblici vojnog organiziranja, koji su nepoznati u teorijama i praksama vođenja ratova, ali jesu primjenjene specifične mjere, postupci i radnje pomoću kojih se organizirao narod Okruga Bihać u potpunom okruženju, te koncentrisao svoju moć i izrazio je preko 5. korpusa Armije R BiH.

 Neosporno je da su navedene mjere, postupci i radnje, pomoću kojih je uspješno organizirana odbrana Okruga Bihać u potpunom okruženju, predstavljale svojevrstan fenomen, zbog toga što je malo primjera u historiji u kojoj se jedna vojna formacija ili dio naroda u višegodišnjem okruženju opstali.

(Nijazija Maslak i Sulejman Lipovača usposlenici su Muzeja Unsko-sanskog kantona)