Kos: Nijedan instrument Evropske unije ne funkcionira u BiH, nakon izbora moramo razviti poseban pristup

Evropska komesarka za proširenje Marta Kos izjavila je da postojeća metodologija proširenja Evropske unije i finansijski instrumenti namijenjeni državama kandidatkinjama ne daju rezultate u Bosni i Hercegovini, zbog čega je potrebno razviti poseban pristup našoj zemlji.

"Nijedna metodologija niti bilo koji finansijski instrument koji imamo za zemlje kandidatkinje ne funkcionira u Bosni i Hercegovini. Zato nakon izbora moramo sjesti i razviti poseban pristup za Bosnu i Hercegovinu", izjavila je Kos tokom obraćanja Odboru za vanjske poslove Evropskog parlamenta 4. novembra.

Njena izjava uslijedila je tokom predstavljanja Paketa proširenja Evropske unije za 2026. godinu, u kojem je Evropska komisija ocjenjivala napredak država kandidatkinja u provođenju reformi i ispunjavanju uslova za članstvo.

Kos je upozorila da Bosna i Hercegovina nije usvojila ključne reforme potrebne za napredovanje prema Evropskoj uniji, uprkos ranijim odlukama evropskih institucija kojima je otvorena mogućnost početka pristupnih pregovora.

Evropsko vijeće je u martu 2024. godine donijelo odluku o otvaranju pristupnih pregovora s Bosnom i Hercegovinom, ali je daljnji napredak uslovljen ispunjavanjem preostalih reformskih zahtjeva.

Kos je tokom predstavljanja ovogodišnjeg paketa proširenja upozorila na sve izraženije udaljavanje Bosne i Hercegovine od evropskog puta.

Posebno je ukazala na probleme u funkcioniranju izvršne i zakonodavne vlasti, nedostatak stabilne političke koalicije, retoriku podjela i jačanje antievropskih narativa uoči općih izbora održanih 4. oktobra.

Evropska komesarka istakla je da se od vlasti koje budu formirane nakon izbora očekuje provođenje reformi potrebnih za nastavak evropskih integracija.

Tokom rasprave evropska zastupnica Željana Zovko upozorila je da Bosna i Hercegovina nije obuhvaćena novim mapama puta prema članstvu u Evropskoj uniji.

Zovko je zatražila jasnije smjernice o budućnosti Ureda visokog predstavnika, reformi Izbornog zakona i usvajanju dva preostala zakona potrebna za otvaranje pristupnih pregovora.

"Evropska unija mora biti jasna u pogledu onoga što želi za Bosnu i Hercegovinu. Naša ponovljena uvjeravanja o njenoj evropskoj budućnosti moraju biti praćena konkretnim djelovanjem", poručila je Zovko.

Odgovarajući na pitanja zastupnika, Kos je evropski put Bosne i Hercegovine uporedila s automobilom koji stoji u mjestu.

"Izrada mape puta ima smisla samo kada se automobil kreće. Kada automobil stoji, ona nema smisla", izjavila je Kos.

Dodala je da se nada da će nakon izbora biti moguće pokrenuti proces naprijed, pod uslovom da politički lideri u Bosni i Hercegovini pokažu ozbiljnu opredijeljenost za pristupanje Evropskoj uniji.

O političkoj blokadi u BiH tokom sjednice govorili su i evropski zastupnici Tineke Strik i Matjaž Nemec.

Cijela rasprava dostupna je na snimku sjednice Odbora za vanjske poslove Evropskog parlamenta od 4. novembra.

Evropska komisija je u ovogodišnjem Paketu proširenja predstavila indikativne mape puta za Crnu Goru, Albaniju, Moldaviju i Ukrajinu, kao države koje su ostvarile najveći napredak u pristupnom procesu.

Kos je istakla da je Crna Gora najbliža članstvu u Evropskoj uniji, dok je Albanija tokom protekle godine otvorila sve pregovaračke klastere.

Govoreći o ostalim kandidatkinjama, ukazala je na neujednačen napredak Bosne i Hercegovine, Kosova, Sjeverne Makedonije i Srbije.