Grupa međunarodnih i regionalnih eksperata, akademika, umjetnika, književnika, mirovnih i antiratnih aktivista, boraca za ljudska prava i medijskih radnika uputila je javni poziv crnogorskom premijeru Milojku Spajiću i svim ministrima u kabinetu kojem je na čelu, tražeći da Vlada Crne Gore odmah, zvanično i formalno deklariše Crnu Goru kao kosponzora UN-ove Rezolucije o 11. julu kao danu sjećanja i obilježavanja genocida u Srebrenici 1995. godine.
Javni poziv, uključujući imena potpisnika, prenosimo u integralnoj verziji.
„Uvaženi predsjedniče Vlade, uvaženi ministri!
Pred predstojeće glasanje 2. maja u Ujedinjenim nacijama (UN) o rezoluciji kojom bi se 11. juli proglasio ‘međunarodnim danom sjećanja na genocid u Srebrenici 1995. godine’ pozivamo Vladu Crne Gore da se zvanično deklariše kao kosponzor ovog dokumenta.
Podsjećamo da je Međunarodni krivični tribunal za bivšu Jugoslaviju, kao tijelo UN-a, 2004. jednoglasno donio odluku da je masakr nad muškim stanovništvom srebreničke enklave u julu 1995. predstavljao čin genocida i da je ova odluka 2007. potvrđena od Međunarodnog suda pravde, još jedne institucije pod pokroviteljstvom UN-a, prenosi ALJB.
Smatramo da bi Crna Gora trebala biti među pokroviteljima pomenute rezolucije, s obzirom na njenu specifičnu poziciju u regionu i na dosad usvojene dokumente vezane za ratove 1990-ih. Na to nas moralno obavezuju Rezolucija Skupštine Crne Gore iz 2009. godine o prihvatanju Rezolucije Evropskog parlamenta, kojom smo se kao prvi u regionu odredili prema genocidu u Srebrenici, i Rezolucija o negiranju genocida u Srebrenici, usvojena u Skupštini Crne Gore u junu 2021.
Kosponzorstvo predstavlja i državničku obavezu koja proizlazi iz ovih rezolucija i pokroviteljstvo na koje pozivamo bi bilo u potpunom skladu sa dosadašnjim državnim odlukama Crne Gore, kao i sa spoljnopolitičkim prioritetima koje vaša Vlada javno zagovara.
Istovremeno, takvo pozicioniranje bi poslalo jasnu poruku o vrijednostima za koje se zalaže savremena Crna Gora, o njenim stremljenjima na domaćem, regionalnom i međunarodnom planu.
Takođe, taj čin bi poslao jasnu poruku o odnosu Crne Gore prema međunarodnim institucijama, koje su na osnovu ovlašćenja UN-a i kao organi svjetske organizacije donosile odluke protiv počinioca ratnih zločina na teritoriji SFRJ, uključujući i genocid u Srebrenici. Ovo bi bilo i mjerilo odnosa Crne Gore prema dešavanjima tokom ‘90-ih i odraz njene uloge u tim događajima.
Vlada koja s ponosom ističe pomirenje kao jedan od svojih prioriteta, kojoj je stalo do istine, pravde i oslobađanja novih generacija od teških okova prošlosti treba i mora da pokaže dosljednost i inicijativu u ovom procesu. Deklarisanje Crne Gore kao jednog od kosponzora najavljene rezolucije UN-a bi predstavljalo potvrdu ove dosljednosti i čin kojim bi Crna Gora potvrdila svoje deklarisane prioritete i pokazala da njena zvanična platforma ima stabilan moralni oslonac.
Iz navedenih razloga, upućujemo javni poziv Vladi Crne Gore da što prije formalno istakne svoje kosponzorstvo ovog međunarodnog dokumenta od istorijske važnosti.
***
Dr. Srđa Pavlović, Wirth Institute for Austrian and Central European Studies, University of Alberta, Edmonton, Canada
Dr. Vojislav Pejović, Evanston, Illinois, USA
Vesko Garčević, The Frederic S. Pardee School of Global Studies, Boston University, USA
Aida Ćorović, antiratna aktivistkinja, Beograd, Srbija
Kaćuša Krsmanović, novinarka, Podgorica, Crna Gora
Dr. Siniša Malešević, University College Dublin, Ireland
Milorad Popović, književnik, Podgorica, Crna Gora
Dr. Florian Bieber, Karl-Franzens-Universitat Graz, Austria
