Generalni sekretar Međunarodne unije muslimanskih učenjaka nakon posjete BiH: Projekat uništenja islamskog prisustva nije uspio

Generalni sekretar Međunarodne unije muslimanskih učenjaka Ali Muhammad al-Sallabi objavio je danas, 19. septembra, opširan tekst o Bosni i Hercegovini nakon posjete našoj zemlji tokom koje je boravio u Sarajevu, Travniku i Zenici.

Al-Sallabi je u BiH boravio od 11. do 15. septembra, a povod za dolazak bilo je učešće na Evropskom susretu mladih imama i daija. Posjetu je, međutim, iskoristio i za obilazak institucija, historijskih mjesta te susrete s učenjacima, profesorima i studentima.

U tekstu pod naslovom „U okrilju Bosne i Hercegovine: islamska historija, rat i obnova države i društva“, objavljenom na arapskom jeziku, Al-Sallabi BiH predstavlja kao zemlju čija se savremena stvarnost, prema njegovom viđenju, ne može razumjeti bez osmanskog naslijeđa, austrougarskog perioda, socijalističke Jugoslavije, rata od 1992. do 1995. godine i poslijeratne obnove.

Posebno naglašava da muslimani u BiH nisu doseljenička zajednica kakve postoje u mnogim zapadnoevropskim državama, nego autohtoni evropski narod čiji se islamski identitet na Balkanu razvijao stoljećima.

Tokom boravka u Sarajevu obišao je Baščaršiju, Gazi Husrev-begovu džamiju i institucije povezane s njegovim vakufom, mjesto atentata na austrougarskog prijestolonasljednika Franza Ferdinanda, Tunel spasa, šehidsko mezarje i mezar prvog predsjednika Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine Alije Izetbegovića.

„Ovo preplitanje pet stoljeća historije čini Bosnu iskustvom vrijednim proučavanja“, piše Al-Sallabi, navodeći da su se na prostoru BiH smjenjivale države, ratovi i ideologije, dok je muslimansko stanovništvo bilo izloženo posebno teškim iskušenjima.

Veliki dio teksta posvetio je opsadi Sarajeva i Tunelu spasa, koji opisuje kao arteriju kojom je opkoljeni grad bio povezan s teritorijom izvan obruča. Podsjeća na nestašice hrane, vode, električne energije, goriva i lijekova, kao i granatiranje kuća, bolnica, pijaca, škola i vjerskih objekata.

Al-Sallabi piše i o reakcijama islamskog svijeta tokom rata u BiH, navodeći da su slike opsade Sarajeva, logora, izbjeglica i masakara snažno odjeknule u muslimanskim društvima. Podsjeća na humanitarnu pomoć iz arapskih i drugih muslimanskih zemalja te zahtjeve dijela islamskih država da bude ukinut embargo na oružje tadašnjoj Vladi Republike Bosne i Hercegovine.

Posebno mjesto u njegovom osvrtu zauzima Alija Izetbegović. Al-Sallabi navodi da je posjetio njegov mezar na Kovačima i Izetbegovića opisuje kao političkog lidera i mislioca čiji su život obilježili intelektualni rad, zatvor, stvaranje države, rat i diplomatija.

Govoreći o Dejtonskom sporazumu, Al-Sallabi piše da Izetbegović nije dobio sve što je želio, ali da je pred sobom imao narod iscrpljen nakon tri i po godine ubijanja, opsade i protjerivanja, snažan međunarodni pritisak i neizvjesnost da bi nastavak rata donio povoljniji rezultat.

Prema njegovoj ocjeni, nedostaci dejtonskog uređenja ostali su dio političkih problema BiH, dok je sam sporazum zaustavio rat.

Al-Sallabi se tokom posjete posebno interesirao za stanje islamskog obrazovanja. Posjetio je Fakultet islamskih nauka u Sarajevu, a potom Travnik i Zenicu.

U Zenici se sastao s profesorima Safvetom Halilovićem, članom Upravnog odbora Međunarodne unije muslimanskih učenjaka i profesorom tefsira i kur'anskih nauka, te Zuhdijom Adilovićem.

Navodi da je tokom tih razgovora posebna pažnja posvećena obrazovanju, pripremi imama i daija, izučavanju Kur'ana i značaju naučnog rada na bosanskom jeziku.

Podsjetio je i da je Islamski pedagoški fakultet u Zenici osnovan 1993. godine, usred rata, što vidi kao pokazatelj nastojanja da se istovremeno s borbom za opstanak države grade institucije koje će obrazovati buduće generacije.

Na Evropskom susretu mladih imama i daija, održanom od 11. do 16. septembra, prema njegovim navodima, učestvovalo je oko 50 imama i daija iz 12 evropskih država.

Al-Sallabi posebno ističe ono što je vidio kao obnovu vjerskog života i islamskih institucija nakon rata.

„Projekat koji je tokom rata ciljao islamsko prisustvo nije uspio da ga iskorijeni“, napisao je Al-Sallabi.

Kao argument za takvu ocjenu navodi obnovljene džamije i islamske škole, djelovanje obrazovnih institucija te pojavu nove generacije učenjaka, studenata i imama.

Na kraju teksta BiH opisuje kroz kontinuitet od dolaska islama u 15. stoljeću i vakufa Gazi Husrev-bega, preko opstanka muslimana nakon povlačenja Osmanskog carstva, Izetbegovića i rata, do današnjih studenata u Sarajevu i Travniku, profesora u Zenici i mladih imama iz evropskih država koji su se ovog mjeseca okupili u BiH.