Fondacija ACT objavila je dokumentaciju koja otkriva ozbiljne nepravilnosti u upravljanju rudarskim otpadom u Varešu, dok se istovremeno ispituju uzroci povišenih koncentracija olova u krvi stanovništva.
Federalni vodni i urbanističko-ekološki inspektori podnijeli su 7. oktobra 2026. godine Kantonalnom tužilaštvu Zeničko-dobojskog kantona krivičnu prijavu protiv kompanije DPM Metals BH d.o.o. Vareš i odgovornih osoba zbog sumnje na nezakonito postupanje s opasnim rudarskim otpadom.
Ovu informaciju objavila je Fondacija Atelje za društvene promjene (ACT), pozivajući se na zvaničnu dokumentaciju Federalne uprave za inspekcijske poslove, koju je pribavila nakon anonimne prijave i zahtjeva za pristup informacijama.
Prema navodima Fondacije, inspekcijska dokumentacija otkriva da je kompanija raspolagala laboratorijskim analizama koje su pokazivale da pojedine vrste mulja nastalog tokom proizvodnih procesa u rudniku Rupice sadrže povećane koncentracije teških metala i predstavljaju opasni otpad.
Međutim, federalnim inspektorima predočavani su drugi laboratorijski nalazi, prema kojima je isti otpad bio klasifikovan kao neopasan. Fondacija navodi da su inspektori utvrdili i da kompanije angažovane na zbrinjavanju otpada nisu bile pravovremeno upoznate s njegovom stvarnom kategorizacijom.
Posebno je sporno odlaganje značajnih količina ovog materijala na jalovište Veovača II, koje se nalazi u blizini vareških naselja Pržići, Daštansko i Mir.
Prema informacijama koje je objavila Fondacija ACT, stotine tona otpada završavale su na ovom jalovištu uprkos ranijim inspekcijskim nadzorima, upozorenjima i naloženim mjerama za njegovo odgovarajuće zbrinjavanje.
