Procjenjuje se da je više od 50.000 ljudi umrlo u evropskim gradovima tokom toplotnih talasa koji su ovog ljeta zahvatili kontinent, zbog čega je 2026. godina postala najsmrtonosnija kada je riječ o vrućinama.
Prema rezultatima novog istraživanja, objavljenim u dva naučna rada u časopisu Nature Health, oko dvije trećine smrtnih slučajeva, odnosno više od 32.600, direktno se pripisuje klimatskim promjenama, čiji je glavni pokretač zagađenje nastalo sagorijevanjem fosilnih goriva.
- Mislim da s priličnom sigurnošću možemo reći da je ljeto 2026. vjerovatno bilo najsmrtonosnije do sada kada je riječ o smrtnim slučajevima povezanim s vrućinama u velikom dijelu Evrope - kaže Clair Barnes, jedna od autorica izvještaja i istraživačica ekstremnih vremenskih pojava i klimatskih promjena na Imperial Collegeu u Londonu.
Ovi podaci o broju stradalih objavljeni su svega nekoliko sedmica prije nego što će se svjetski lideri okupiti u Turskoj na godišnjoj konferenciji UN-a o klimatskim promjenama, a samo nekoliko dana nakon što je u izvještaju UN-a upozoreno da je mogućnost da se globalno zagrijavanje ograniči na 1,5 stepeni Celzijusa u odnosu na predindustrijski period sada praktično nestala.
- Daleko smo od toga da ograničimo najteže posljedice klimatskih promjena. Vlade moraju shvatiti da će se situacija samo pogoršavati ukoliko se ne preduzmu brže i usklađenije mjere - rekla je Barnes.
Evropa je kontinent koji se najbrže zagrijava, a ekstremne vrućine, najsmrtonosniji oblik ekstremnih vremenskih pojava, već postaju nepodnošljive. Temperature bez presedana pržile su kontinent od kraja maja do kraja avgusta ove godine.
U zapadnoj Evropi zabilježeno je najtoplije ljeto do sada, sa temperaturama koje su bile oko 2,9 stepeni Celzijusa više od prosjeka za period od 1991. do 2020. godine.
Tokom pojedinih dana, međutim, odstupanja su bila znatno veća, pa su u nekim zemljama temperature prelazile uobičajene vrijednosti za više od 12 stepeni Celzijusa.
Da bi izračunali broj umrlih, naučnici su uporedili temperature zabilježene ovog ljeta u 854 grada u 30 evropskih zemalja s temperaturama koje bi se očekivale u svijetu bez klimatskih promjena.
Zatim su, koristeći naučne studije o povezanosti visokih temperatura i broja umrlih na dnevnom nivou, izradili model kojim su procijenili broj smrtnih slučajeva povezanih s vrućinama u periodu od početka juna do kraja avgusta.
Naučnici navode da se ovom metodom dobijaju procjene koje su uglavnom u skladu s naknadnim podacima nacionalnih zdravstvenih institucija.
Procjena je da je u posmatranim gradovima od posljedica vrućina umrla ukupno 50.391 osoba. Ti gradovi obuhvataju oko 40 posto stanovništva analiziranih zemalja.
Istraživači su utvrdili da je broj umrlih najveći u posljednjih 26 godina i znatno viši nego tokom prethodnih velikih toplotnih talasa u Evropi, zabilježenih 2022. i 2003. godine.
Najviše su bile pogođene južna i zapadna Evropa, ali su hiljade smrtnih slučajeva zabilježene i u sjevernim dijelovima kontinenta, u kojima su temperature obično niže, uključujući i Ujedinjeno Kraljevstvo.
