Naučnici stvorili sintetičke embrije čovjeka

"Ideja je da ako stvarno modelirate normalan ljudski embrionalni razvoj koristeći matične ćelije, možete dobiti strašno puno informacija o tome kako započinjemo razvoj, šta može poći po zlu, a da ne moramo koristiti rane embrije za istraživanje", kaže Robin Lovell-Badge, šef biologije matičnih ćelija i razvojne genetike na Institutu Francis Crick u Londonu. 

Ranije su tim Żernicka-Goetz i rivalska grupa na Weizmann institutu u Izraelu pokazali da se matične ćelije miševa mogu potaknuti na samosastavljanje u rane strukture slične embrionima s crijevnim traktom, počecima mozga i srcem koji kuca. Od tada je u toku trka da se ovaj rad prevede u ljudske modele, a nekoliko timova je uspjelo  replicirati najranije faze razvoja.

Potpuni detalji najnovijeg rada iz Cambridge-Caltech laboratorije tek trebaju biti objavljeni u stručnom časopisu. No, govoreći na konferenciji, Żernicka-Goetz je opisala kultivaciju embrija do faze koja je nešto iznad ekvivalenta 14 dana razvoja prirodnog embrija.

Modelne strukture, od kojih je svaka izrasla iz jedne embrionalne matične ćelije, dostigle su početak razvojne prekretnice poznate kao gastrulacija, kada se embrion transformira iz kontinuiranog sloja ćelija u formiranje različitih ćelijskih linija i postavljanje osnovne ose tijela. U ovoj fazi, embrion još nema kucanje srca, crijeva ili začetke mozga, ali je model pokazao prisustvo primordijalnih ćelija koje su prekursorske stanice jajne stanice i sperme.

"Naš ljudski model je prvi model ljudskog embriona od tri linije koji specificira amnion i zametne ćelije, prekursorske ćelije jajne ćelije i sperme", rekla je Żernicka-Goetz za Guardian. "Predivan je i u potpunosti stvoren od embrionalnih matičnih ćelija".

Razvoj naglašava koliko je brzo nauka u ovoj oblasti nadmašila zakon, a naučnici u Ujedinjenom Kraljevstvu i drugdje već kreću u izradu dobrovoljnih smjernica za upravljanje radom na sintetičkim embrionima. 

"Ako je cijela namjera da ovi modeli veoma liče na normalne embrione, onda ih na neki način treba tretirati isto", rekao je Lovell-Badge. "Trenutno zakonodavstvo ne pokriva ovaj segment aktivnosti. Ljudi su zabrinuti zbog toga".

Postoji i značajno neodgovoreno pitanje da li ove strukture, u teoriji, imaju potencijal da prerastu u živo biće. Izvještava se da sintetički embriji uzgojeni iz stanica miša izgledaju gotovo identični prirodnim embrionima. Ali kada su usađeni u materice ženki miševa, nisu se razvile u žive životinje. U aprilu su istraživači u Kini stvorili sintetičke embrije iz ćelija majmuna i implantirali ih u materice odraslih majmuna, od kojih su neki pokazivali početne znakove trudnoće, ali nijedan se nije nastavio razvijati nakon nekoliko dana. Naučnici kažu da nije jasno da li je prepreka naprednijem razvoju samo tehnička ili ima fundamentalniji biološki uzrok.