Udruženja žrtava genocida zatražila su od Visokog sudskog i tužilačkog vijeća Bosne i Hercegovine (VSTV) i Ureda disciplinskog tužioca da ispitaju postupanje pravosudnih institucija u predmetu koji se odnosi na poslovanje Memorijalnog centra Srebrenica, te da slučaj preuzme Tužilaštvo Bosne i Hercegovine.
Njihova reakcija uslijedila je zbog postupaka koje prema Memorijalnom centru provode institucije entiteta Rs, uključujući provjere koje se odnose na navodnu utaju poreza i doprinosa. Udruženja tvrde da se više ne radi o pojedinačnim radnjama, nego o učestalim i koordiniranim pritiscima na instituciju u Potočarima.
U zahtjevu naglašavaju da je Memorijalni centar državna institucija te smatraju da entitetske institucije svojim postupanjem izlaze iz okvira vlastitih nadležnosti.
„Smatramo nedopustivim da se nad državnom institucijom od izuzetnog historijskog i moralnog značaja provode opstrukcije od strane entitetskih organa čiji politički i institucionalni vrh otvoreno negira genocid i kontinuirano nastoji diskreditirati rad ove ustanove“, naveli su iz udruženja.
Od VSTV-a i Ureda disciplinskog tužioca zatražili su da ispitaju rad postupajuće tužiteljice i Okružnog javnog tužilaštva u Bijeljini, uključujući pitanje stvarne i mjesne nadležnosti, kao i navode o mogućoj pristrasnosti i političkom utjecaju na postupanje.
Traže i izuzeće, odnosno suspenziju postupajuće tužiteljice, te preuzimanje predmeta od Tužilaštva BiH.
Predsjednik Udruženja žrtava i svjedoka genocida Murat Tahirović smatra da eventualne sumnje u poslovanje Memorijalnog centra trebaju provjeravati državne pravosudne i policijske institucije.
„Ako postoje određene sumnje to može da uradi Tužilaštvo BiH, bez ikakvih problema i bez ovakvih pumpanja kakve smo imali prethodnih desetak dana“, kazao je Tahirović za Detektor.
VSTV je potvrdio da je 5. oktobra službenim putem zaprimio podnesak Udruženja žrtava i svjedoka genocida. U njemu se traži hitno postupanje, izuzeće ili suspenzija postupajuće tužiteljice te preuzimanje predmeta od Tužilaštva BiH. O zahtjevu je obaviješten i Ured disciplinskog tužioca.
Istovremeno, iz VSTV-a su naglasili da prema Zakonu o VSTV-u BiH nemaju ovlaštenje da se miješaju u postupanje Ureda disciplinskog tužioca ili Okružnog javnog tužilaštva u Bijeljini u konkretnom predmetu.
„VSTV BiH, shodno odredbama Zakona o VSTV-u BiH, nema ovlaštenja da zadire u rad i postupanje u pojedinačnim predmetima Ureda disciplinskog tužioca i Okružnog javnog tužilaštva u Bijeljini, jer bi se time mogla ugroziti njihova nezavisnost i nepristrasnost“, naveli su iz VSTV-a.
Predmet u Bijeljini odnosi se na poslovanje Memorijalnog centra tokom 2022. godine. Okružno javno tužilaštvo u Bijeljini ranije je potvrdilo da je predmet formiran radi provjere informacija iz zaprimljene prijave, ali da tada još nije bila donesena naredba o provođenju istrage. Tužilaštvo je zatražilo prikupljanje dokumentacije i provođenje drugih radnji radi provjere navoda. Na spisku osoba predviđenih za saslušanje nalazilo se 26 sadašnjih i bivših zaposlenika i saradnika Memorijalnog centra.
Udruženja žrtava istovremeno su se obratila visokom predstavniku i članicama Vijeća za implementaciju mira (PIC), od kojih traže reakciju zbog postupanja entitetskih institucija prema Memorijalnom centru. Traže zaštitu državnih nadležnosti i praćenje daljnjeg razvoja situacije.
Spor je dodatno zaoštren krajem septembra, kada je direktor Memorijalnog centra Emir Suljagić upozorio na informacije o mogućem ulasku policijskih snaga u prostor Centra i izuzimanju dokumentacije. Udruženja žrtava tada su ocijenila da aktivnosti prema Centru predstavljaju pokušaj njegove diskreditacije kao institucije sjećanja na genocid u Srebrenici.
