U Muzeju Španske vojske u Toledu otkriven je novi spomenik posvećen pripadnicima španskih mirovnih misija koji su izgubili živote tokom operacija u Bosni i Hercegovini, zemlji u kojoj je Španija ostvarila jednu od svojih najvećih i najdužih međunarodnih vojnih misija.
Ceremonija je održana 16. septembra u vrtovima Alcázara u Toledu, a predvodio ju je načelnik Glavnog štaba Kopnene vojske Španije general Amador Enseñat y Berea, koji je i sam svojevremeno služio u operaciji u BiH. Prisustvovala je i ambasadorica BiH u Španiji Vesna Andree Zaimović, zajedno sa španskim i bosanskohercegovačkim civilnim i vojnim zvaničnicima.
Tokom ceremonije pročitana su imena poginulih, a za svakog od njih položena je po jedna bijela ruža. Ukupno su položene 24 ruže.
Imena poginulih uklesana su na novom spomeniku u Toledu, po uzoru na obilježje koje već postoji na Španskom trgu u Mostaru. Uz njihova imena postavljeni su i grbovi vojnih jedinica kojima su pripadali.
Španski izvori navode da je riječ o 23 pripadnika španskih oružanih snaga i jednom lokalnom prevodiocu koji su izgubili živote tokom mirovnih operacija u BiH. Španski vojni kontingent u maju ove godine također je odao počast ovoj 24-orici na spomeniku u Mostaru.
Španska operacija u BiH počela je u oktobru 1992. godine, u vrijeme rata, a završena je u martu 2015. godine. Bila je to prva velika mirovna misija španskih oružanih snaga nakon ponovnog uspostavljanja demokratije u toj zemlji.
Tokom 23 godine kroz operacije u BiH prošlo je približno 46.000 pripadnika španske vojske, policije, Civilne garde i drugih državnih službi. Španske snage djelovale su kroz različite međunarodne misije, od UNPROFOR-a, preko NATO-ovih IFOR-a i SFOR-a, do operacije Evropske unije Althea.
Španija je posebno snažan trag ostavila u Mostaru i Hercegovini. Pripadnici njenih snaga bili su uključeni u održavanje mira, humanitarne aktivnosti i obnovu infrastrukture, a veza Mostara sa španskim mirovnjacima ostala je vidljiva i nakon završetka najvećeg dijela vojnog angažmana.
General Enseñat je na ceremoniji u Toledu naglasio da novi spomenik nije samo obilježje poginulima nego i simbol španske posvećenosti Bosni i Hercegovini.
Prema saopćenju MVP-a BiH, kazao je da spomenik predstavlja posvećenost Španije BiH i zapadnom Balkanu, a „prije svega slobodi, miru i sigurnosti svih naroda tog područja“, kao i podršku njihovom putu prema evropskim integracijama.
Enseñat je odao priznanje vojnicima i civilima koji su učestvovali u operacijama, kao i njihovim porodicama, naglašavajući odnos koji su španski vojnici tokom službe izgradili s lokalnim stanovništvom.
Ambasadorica Zaimović podsjetila je na doprinos Španije izgradnji mira u BiH i upozorila da mir, iako dragocjen, ostaje krhak i ranjiv.
„Kada vojnik pogine obavljajući svoju dužnost, to je najveća žrtva za svoju zemlju. Ali kada izgubi život u misiji očuvanja mira u drugoj zemlji, onda je to najviši nivo odgovornosti prema budućnosti“, rekla je Zaimović.
Iako je velika španska operacija završena 2015. godine, angažman nije potpuno prestao. Španska kopnena vojska navodi da su njeni pripadnici i danas prisutni u Sarajevu, u sjedištu operacije EUFOR Althea.
