Sat duže

Zimsko računanje vremena u Bosni i Hercegovini i većini Evrope počinje u noći između subote i nedjelje, 24. i 25. oktobra. U nedjelju u tri sata ujutro kazaljke se vraćaju na dva sata, što znači da dobijamo jedan sat sna više.

Pametni telefoni i računari vrijeme će promijeniti sami, a satove na zidu, u automobilu, na šporetu ili mikrovalnoj treba vratiti ručno. Nakon promjene sunce će ujutro izlaziti ranije, ali će ranije i zalaziti pa će popodneva biti kraća i tamnija.

Kao i prošle godine, kada su kazaljke vraćene 26. oktobra, ni ovaj put nema naznaka da bi pomjeranje sata uskoro moglo biti ukinuto.

Evropska komisija je u martu u Službenom listu EU objavila raspored ljetnog računanja vremena za period od 2027. do 2031. godine, što po važećoj direktivi radi svakih pet godina. Prema tom rasporedu, ljetno računanje vremena iduće godine počinje 28. marta, a završava se 31. oktobra.

Evropski parlament je još 2019. godine izglasao ukidanje obaveznog sezonskog pomjeranja sata, ali odluka nikada nije stupila na snagu jer se države članice nisu dogovorile da li bi trajno ostale na ljetnom ili zimskom vremenu.

Evropska komisija je prošle godine najavila novu studiju o posljedicama ukidanja, a evropski komesar za transport Apostolos Tzitzikostas tada je naveo da se prvi rezultati očekuju najranije ove godine. Bosna i Hercegovina, iako nije članica EU, sat pomjera istog dana kada i zemlje Unije.

Iako se radi o samo jednom satu, promjena može poremetiti unutrašnji biološki sat. U danima nakon pomjeranja neki ljudi osjećaju umor, slabiju koncentraciju i probleme sa snom, a najosjetljiviji su djeca, starije osobe i radnici u smjenama.

Ideja o pomjeranju sata često se pripisuje Benjaminu Franklinu, a masovno je uvedena tokom Prvog svjetskog rata radi uštede energije. Danas se te uštede smatraju zanemarivim, zbog čega se o ukidanju ove prakse raspravlja godinama.