Hiljade ljudi okupile su se danas u Beogradu na sahrani Ratka Mladića, pravosnažno osuđenog za genocid, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine, a britanski The Guardian piše da je njegov ispraćaj, organizovan uz vojne počasti i veličanje, izazvao međunarodnu zabrinutost i otvorio nova pitanja o evropskom putu Srbije.
„Ratko Mladić, 'kasapin Bosne', sahranjen kao heroj u Srbiji“, naslov je teksta koji je danas objavio The Guardian.
Britanski list navodi da je Mladić, kojeg opisuje kao čovjeka osuđenog zbog organizovanja najtežeg masakra u Evropi nakon Drugog svjetskog rata, i poslije smrti ostao omiljena ličnost među dijelom stanovništva Srbije, uključujući i političke krugove.
Njegovo tijelo u Srbiju je prebačeno državnim avionom. Kovčeg, prekriven zastavama Srbije, iz aviona su iznijeli uniformisani vojnici, dok su duž puta od aerodroma postavljani transparenti kojima je Mladić veličan.
Na današnjoj sahrani hiljade ljudi okupile su se ispred crkve u Beogradu. The Guardian navodi da su pripadnici oružanih snaga stajali uz kovčeg, na kojem su bili Mladićeva prepoznatljiva vojnička kapa i sablja, dok su ispred bila izložena odlikovanja.
Preko ulice je postavljen veliki transparent s porukom: „Dobro došao, generale, hvala majci što je rodila junaka.“
The Guardian ocjenjuje da su upravo prizori vojnih počasti izazvali snažne reakcije Evropske unije.
Evropska komesarka za proširenje Marta Kos otkazala je planiranu posjetu Srbiji, poručivši da povratak Mladićevih posmrtnih ostataka u Beograd Evropu podsjeća na najmračnije stranice njene novije historije.
„Veličanje koje prati njegovu smrt nespojivo je s vrijednostima na kojima počiva put prema EU“, poručila je Kos, naglašavajući da evropski put zahtijeva suočavanje s prošlošću, stvarno pomirenje i poštovanje žrtava ratnih zločina.
The Guardian podsjeća da Srbija pregovara o članstvu u EU od 2014. godine, ali da je proces posljednjih godina praktično zaustavljen tokom vlasti predsjednika Aleksandra Vučića.
EU je danas dodatno pooštrila poruku Beogradu.
„Bilo kakvo veličanje ratnih zločinaca, negiranje genocida i revizionizam su u suprotnosti s najosnovnijim evropskim vrijednostima i za njih nema mjesta niti u EU niti u zemljama kandidatima za članstvo u EU“, prenosi The Guardian izjavu glasnogovornika EU.
Britanski list podsjeća da je Mladić bio jedan od glavnih protagonista politike etničkog čišćenja tokom rata u Bosni i Hercegovini, u kojem je ubijeno više od 100.000 ljudi, dok je više od dva miliona protjerano ili raseljeno.
Posebno se podsjeća na 1.460 dana opsade Sarajeva, tokom koje su stanovnici glavnog grada BiH bili izloženi granatiranju i snajperskom djelovanju snaga bosanskih Srba, pri čemu je ubijeno više od 10.000 ljudi.
The Guardian detaljno podsjeća i na genocid u Srebrenici u julu 1995. godine, kada su snage pod Mladićevom komandom ubile najmanje 8.000 Bošnjaka.
List podsjeća na snimke na kojima Mladić dijeli slatkiše djeci i obećava sigurnost stanovništvu Srebrenice, prije nego što su hiljade bošnjačkih muškaraca i dječaka odvojene, ubijene, a njihova tijela zakopana u masovne grobnice.
Srebrenica je tada imala status „zaštićene zone“ Ujedinjenih nacija, zbog čega The Guardian genocid opisuje i kao veliki međunarodni neuspjeh.
Mladić je uhapšen u Srbiji 2011. godine, nakon 16 godina skrivanja. Haški tribunal ga je 2017. osudio na doživotni zatvor.
The Guardian navodi i zaključak Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju prema kojem je cilj tadašnjeg srpskog rukovodstva, koji je Mladić provodio, bio prisilno uklanjanje Bošnjaka, Hrvata i drugih nesrba kako bi se teritorije u Bosni i Hercegovini očistile za stvaranje „velike Srbije“.
