Područje Srebrenice pred velikim investicijama: Ovdje leže metali koje Evropa očajnički treba

Područje oko Srebrenice i Bratunca posljednjih mjeseci privlači sve veći interes međunarodnih rudarskih kompanija koje tragaju za metalima ključnim za evropsku industriju, energetsku tranziciju i odbrambeni sektor, piše BiznisInfo.ba.

Na relativno malom prostoru u istočnoj Bosni i Hercegovini trenutno se razvijaju dva velika istraživačka projekta stranih kompanija, dok se u neposrednoj blizini nalazi i aktivni rudnik Sase kompanije Mineco. Sve to pokazuje da bi ovaj dio zemlje u narednim godinama mogao postati jedno od najznačajnijih evropskih područja za istraživanje polimetalnih ležišta.

Najnoviji investitor je australska kompanija Regener8 Resources, koja je ove godine preuzela projekat Srebrenica North površine oko 80 kvadratnih kilometara.

Nakon završetka akvizicije kompanija je odmah krenula s terenskim radovima. Ovih dana završena je prva faza sistematskog uzorkovanja tla, tokom koje je prikupljeno 208 uzoraka na lokalitetima Zanik i Čauš. Nakon laboratorijskih analiza slijede geofizička istraživanja i prva istražna bušenja, koja bi trebala pokazati stvarni potencijal nalazišta.

Istovremeno, neposredno uz područje koje istražuje Regener8 nalazi se projekat Viogor kanadske kompanije Terra Balcanica Resources. Za razliku od Regener8, Terra Balcanica je već nekoliko godina prisutna na ovom području i nalazi se u znatno naprednijoj fazi istraživanja.

Kompanija je ove godine dobila novu istražnu dozvolu za područje od 49 kvadratnih kilometara, koja joj omogućava istraživanja u narednih sedam godina, uključujući mogućnost izrade prve procjene rudnih resursa već naredne godine.

Terra Balcanica je tokom više kampanja istražnog bušenja objavila rezultate koji su privukli pažnju rudarske industrije. Na lokalitetu Čumavići prijavljeni su presjeci sa više od 600 grama ekvivalenta srebra po toni, uključujući zone s vrlo visokim sadržajem antimona. U jednoj bušotini izmjereno je čak 2.115 grama ekvivalenta srebra po toni na jednom metru uz sadržaj antimona od 9,58 posto.

Važno je naglasiti da se radi o rezultatima istražnih bušenja, a ne o potvrđenim rudnim rezervama. Do eventualnog otvaranja rudnika potrebno je izraditi procjenu resursa, ekonomske studije, pribaviti dozvole i osigurati finansiranje.

Posebnu pažnju investitora privlači antimon, metal koji je posljednjih godina postao jedna od najvažnijih strateških sirovina u Evropi. Procjenjuje da BiH ima 200.000 tona rezervi antimona.

Evropska unija ga je kroz Critical Raw Materials Act uvrstila među strateške sirovine zbog njegove ključne uloge u odbrambenoj industriji, proizvodnji municije, elektronici, baterijama, usporivačima gorenja i drugim visokotehnološkim proizvodima. Cilj EU je smanjiti zavisnost od uvoza iz Kine i razviti vlastite ili partnerske izvore snabdijevanja.

Osim antimona, na području oko Srebrenice istražuju se i srebro, cink, olovo, zlato i bakar, odnosno metali koji imaju široku primjenu u industriji i energetskoj tranziciji.

Koliko ozbiljno Terra Balcanica računa na razvoj projekta pokazuje i činjenica da je kompanija nedavno angažovala frankfurtsku savjetodavnu kuću DGWA, čiji je zadatak predstavljanje projekta evropskim institucionalnim investitorima, fondovima i industrijskim partnerima.

Kompanija smatra da bi Viogor mogao postati jedan od značajnijih evropskih izvora srebra i antimona, upravo u trenutku kada Evropska unija nastoji osigurati stabilnije lance snabdijevanja kritičnim mineralima.

Iako su oba projekta još u fazi istraživanja, činjenica da dvije međunarodne kompanije istovremeno ulažu značajna sredstva u područje oko Srebrenice pokazuje da geološki potencijal ovog dijela Bosne i Hercegovine privlači sve veću pažnju.

Ako buduća istraživanja potvrde dosadašnje rezultate, područje Srebrenice moglo bi u narednim godinama postati jedno od najvažnijih evropskih središta za razvoj novih nalazišta kritičnih i plemenitih metala, čija je potražnja posljednjih godina snažno porasla zbog zelene tranzicije, digitalne ekonomije i rastućih potreba odbrambene industrije.