Specijalno tužilaštvo navodi da su osumnjičeni bili pripadnici srpskih policijskih snaga tokom akcije iz januara 1999. godine, dok Srpska lista hapšenja ocjenjuje politički motivisanim.
Pet osoba uhapšeno je u nedjelju na Kosovu u zajedničkoj akciji Specijalnog tužilaštva i Kosovske policije, u okviru istrage o ratnim zločinima povezanim sa slučajem poznatim kao „Račak II“.
Prema navodima tužilaštva, uhapšeni se sumnjiče da su bili pripadnici specijalnih policijskih jedinica Srbije koje su učestvovale u operaciji izvedenoj 15. januara 1999. godine u selu Račak.
Specijalni tužilac Mir Morina izjavio je da su istrage nastavljene i nakon podizanja optužnice u odsustvu protiv 21 osobe krajem prošle godine, te da su tokom posljednjih šest mjeseci prikupljeni novi dokazi koji su omogućili identifikaciju i hapšenje osumnjičenih.
Tokom akcije izvršeni su pretresi na više lokacija, dok jedna osoba obuhvaćena istragom nije pronađena na adresi prebivališta i za sada nije uhapšena.
Tužilaštvo je saopćilo da su uhapšeni srpske nacionalnosti i da su bivši pripadnici Ministarstva unutrašnjih poslova Srbije. Četvorica su u penziji, dok je jedna osoba i dalje zaposlena u poštanskom sistemu Srbije.
Prema podacima Kosovske policije, jedan osumnjičeni uhapšen je na graničnom prelazu Bela Zemlja u ranim jutarnjim satima, dok su ostala četvorica privedena na različitim lokacijama širom Kosova.
Tokom pretresa zaplijenjeni su dokumenti, uniforme, policijska oprema i drugi predmeti za koje istražioci smatraju da bi mogli biti značajni za daljnji tok istrage.
Morina je naveo da je identifikacija osumnjičenih izvršena na osnovu videosnimaka i drugih dokaza prikupljenih tokom istrage, uključujući i materijale koji su ranije objavljivani u medijima na Kosovu i u Srbiji.
Prema njegovim riječima, istraga nije usmjerena samo na neposredne izvršioce, već i na organizatore i nalogodavce zločina.
Ministar unutrašnjih poslova Kosova Dželjalj Svečlja poručio je da ratni zločini neće ostati nekažnjeni te da će institucije nastaviti procesuiranje odgovornih.
Na hapšenja je reagovala Srpska lista, najveća politička stranka kosovskih Srba, ocijenivši da je riječ o novom talasu pritisaka na srpsku zajednicu. U saopćenju su naveli da se radi o, kako tvrde, neosnovanim hapšenjima koja imaju za cilj stvaranje atmosfere straha i nesigurnosti među Srbima na Kosovu.
Specijalno tužilaštvo Kosova je u decembru prošle godine podiglo optužnicu u odsustvu protiv 21 osobe osumnjičene za ratne zločine protiv civilnog stanovništva u vezi sa događajima u Račku 15. januara 1999. godine, kada su ubijena 42 albanska civila.
Suđenja u odsustvu omogućena su izmjenama Zakonika o krivičnom postupku iz 2022. godine, ali se mogu voditi tek nakon što tužilaštvo i sud iscrpe sve mogućnosti da osiguraju prisustvo optuženih. Istovremeno, zakon predviđa pravo na ponovno suđenje za osobe kojima je suđeno u odsustvu ukoliko budu uhapšene.
Događaji u Račku smatraju se jednim od ključnih trenutaka rata na Kosovu. Masakr nad albanskim civilima izazvao je snažne međunarodne reakcije i bio jedan od događaja koji su prethodili NATO intervenciji protiv tadašnje Savezne Republike Jugoslavije.
Tokom rata na Kosovu od 1998. do 1999. godine ubijeno je više od 13.000 ljudi, dok se više od 1.500 osoba, uglavnom Albanaca, i dalje vodi kao nestalo. Stotine tijela ubijenih Albanaca kasnije su pronađene u masovnim grobnicama na teritoriji Srbije, gdje su, prema nalazima međunarodnih i domaćih istraga, bila premještena radi prikrivanja tragova zločina.
