Moskva preko Dodika može blokirati evropski put BiH, Brisel gubi utjecaj

Rusija preko Milorada Dodika može nastaviti blokirati evropski put Bosne i Hercegovine, dok Evropska unija sve više gubi politički utjecaj u zemlji. Na to su upozorili profesorica Fakulteta političkih nauka u Sarajevu Nedžma Džananović Miraščija i analitičar Evropske inicijative za stabilnost Adnan Ćerimagić u razgovoru za emisiju Most Radija Slobodna Evropa, koju uređuje Omer Karabeg.

Džananović Miraščija smatra da je Moskva još 2014. godine Dodiku dala zadatak da zaustavi približavanje Bosne i Hercegovine NATO-u, a da je nakon ruske invazije na Ukrajinu postalo jasno da je i Evropska unija jedna od meta ruske politike.

„Nadam se da je sada konačno shvaćeno da svi pregovori sa vlastima u Bosni i Hercegovini, koji budu uključivali Dodika i SNSD, su zapravo pregovori sa ispostavom Kremlja“, kazala je Džananović Miraščija.

Ona smatra da Dodikove antievropske poruke imaju i unutrašnjopolitički cilj – smanjiti podršku građana Rs evropskim integracijama, po uzoru na Srbiju, gdje je podrška članstvu u EU znatno niža.

Ćerimagić ocjenjuje da je Dodik nakon izbora dodatno ojačao svoju pregovaračku poziciju prema Briselu. Njegove poruke tumači kao zahtjev da Evropska unija prihvati uslove SNSD-a ukoliko želi nastaviti razgovore o reformama.

„Mislim da Moskva može preko Milorada Dodika da blokira evropski put Bosne i Hercegovine i ona je to već i radila“, upozorio je Ćerimagić.

Sagovornici smatraju da odgovornost za zastoj evropskih integracija ne snose samo domaći političari. Evropska unija je, prema njihovim ocjenama, nakon dodjeljivanja kandidatskog statusa i odluke o otvaranju pristupnih pregovora propustila ozbiljnije se angažirati na rješavanju političke krize u BiH.

Džananović Miraščija posebno upozorava na politiku HDZ-a BiH i njegovog predsjednika Dragana Čovića, koji napredak prema EU povezuje s izmjenama Izbornog zakona. Smatra da takvi zahtjevi otvaraju pitanje revizije Dejtonskog mirovnog sporazuma, što nije dio evropskih uslova za članstvo.

Ukazala je i na dvostruku politiku Zagreba, koji formalno podržava evropske integracije BiH, dok istovremeno podržava HDZ BiH i njegovo političko partnerstvo sa SNSD-om.

Govoreći o mogućem povratku SDA u državnu vlast, Ćerimagić je ocijenio da će spremnost Bakira Izetbegovića na političke kompromise zavisiti i od budućeg pristupa Evropske unije Bosni i Hercegovini.

Prema njegovim riječima, BiH se od 2019. do 2025. godine, prema ocjenama Evropske komisije, nije pomjerila u pripremljenosti za članstvo, zbog čega je među najmanje spremnim kandidatima.

Džananović Miraščija upozorava i na rastuću ekonomsku cijenu nečlanstva u EU. Kao primjere navodi probleme transportnog sektora, novi sistem ulaska u evropske zemlje i obaveze povezane s emisijama ugljendioksida, koje će dodatno opteretiti bosanskohercegovačku privredu.

„Evropska unija će i dalje u političkom, sigurnosnom i ekonomskom smislu biti prisutna u Bosni i Hercegovini, ali se njena relevantnost za unutrašnje političke procese u Bosni i Hercegovini sve više gubi“, kazala je Džananović Miraščija.