Liderka francuske krajnje desnice i Nacionalnog sabora Marine Le Pen suočava se s ključnim pravnim trenutkom koji bi mogao presuditi njenoj političkoj budućnosti, ali i potpuno promijeniti utrku za predsjednika Francuske.
U Parizu se u utorak pred apelacionim sudom očekuje odluka kojom bi moglo biti potvrđeno ili poništeno ranije izrečeno ograničenje njenog političkog djelovanja, uključujući zabranu kandidature na predsjedničkim izborima. Upravo ta zabrana, ukoliko ostane na snazi, efektivno bi je udaljila iz predsjedničke trke 2027. godine, u kojoj je prema anketama važila za jednog od favorita.
Slučaj se temelji na optužbama da su Le Pen i njeni stranački saradnici između 2004. i 2016. godine zloupotrijebili sredstva Evropskog parlamenta, navodno angažujući asistente koji su umjesto parlamentarnih obaveza radili za potrebe stranke u Francuskoj. Procjenjuje se da je riječ o iznosu od oko 4,5 miliona eura.
Tokom prvog suđenja 2024. godine, sud je prihvatio argumente tužilaštva, prema kojima su pojedini asistenti imali minimalan ili gotovo nikakav kontakt s poslanicima Evropskog parlamenta za koje su formalno bili angažovani. Kao dokaz su, između ostalog, navedene poruke i komunikacija koja je ukazivala da su radni zadaci bili vezani za stranačku infrastrukturu, a ne za evropski parlamentarni rad.
Le Pen i ostali optuženi odbacili su navode, tvrdeći da se radi o politički motivisanom procesu. Ipak, sud je tada zaključio da su sredstva EU korištena suprotno pravilima, što je rezultiralo presudom krivice i izricanjem petogodišnje zabrane obavljanja javnih funkcija.
U žalbenom postupku Le Pen je promijenila dio pravne strategije, djelimično priznajući mogućnost da su određene nepravilnosti postojale, ali je istovremeno tvrdila da nije imala namjeru kršenja zakona. Njeni advokati sada osporavaju proporcionalnost kazne i proceduralne aspekte presude.
Tokom rasprava, predstavnici Evropskog parlamenta naglasili su da su pravila o korištenju sredstava bila jasna i da se evropski novac ne može koristiti za finansiranje stranačkih aktivnosti. Takvi iskazi dodatno su osnažili argumentaciju tužilaštva da se radilo o sistemskoj zloupotrebi.
Ukoliko presuda bude potvrđena, Le Pen bi bila isključena iz predsjedničke utrke, što bi otvorilo prostor njenom najbližem saradniku Jordanu Bardelli, koji već sada bilježi visoku podršku u anketama i sve češće nastupa u ulozi potencijalnog predsjedničkog kandidata.
Bardella i Nacionalni sabor u međuvremenu nastavljaju političke aktivnosti i kampanju usmjerenu protiv institucija Evropske unije, koju i dalje označavaju kao previše centralizovanu i udaljenu od građana. Uprkos ublažavanju ranijih radikalnih stavova o izlasku Francuske iz EU, stranka zadržava izražen euroskeptični diskurs.
Odluka apelacionog suda u Parizu mogla bi tako imati šire političke posljedice, ne samo za Le Pen lično, već i za budući odnos snaga u Francuskoj i Evropskoj uniji, posebno u kontekstu jačanja desnih političkih opcija širom kontinenta.
(Politico.eu)
