Francuska analiza Balkana: BiH u središtu borbe za uticaj velikih sila

Francuska državna izdavačka kuća La Documentation française objavila je danas novo izdanje časopisa „Questions internationales“, u kojem je opsežan dosje posvećen političkim, sigurnosnim i geopolitičkim prilikama na Balkanu, uz poseban prilog o Bosni i Hercegovini.

Izdanje pod naslovom „Les Balkans – Fragmentés et convoités“, odnosno „Balkan – fragmentiran i predmet nadmetanja“, kako piše Politicki.ba, na 136 stranica okuplja analize historičara, politologa, diplomata i drugih stručnjaka o stanju u regionu tri decenije nakon ratova koji su pratili raspad Jugoslavije.

Autori analiziraju trajne političke napetosti, probleme demokratizacije, usporene procese evropskih integracija, demografske promjene, organizirani kriminal i sve izraženije nadmetanje različitih međunarodnih aktera.

Francuska publikacija Balkan opisuje kao „južni front Evrope“ i prostor u kojem se ukrštaju interesi Evropske unije, Rusije, Kine i Turske.

„Između historijskog naslijeđa, nacionalizama i geopolitičkih ambicija Rusije, Kine, Turske i Evropske unije, region je postao laboratorija razvoja evropskih demokratskih režima, u kojoj se ispituju novi oblici upravljanja i uticaja“, navodi se u predstavljanju novog izdanja.

Poseban prilog posvećen Bosni i Hercegovini napisala je Ombeline Duprat, a naslovljen je „La Bosnie-Herzégovine: les défis d'un État fragile“ – „Bosna i Hercegovina: izazovi krhke države“.

BiH je tako izdvojena kao jedna od država kojoj je u široj analizi Balkana posvećen zaseban prostor. Uz BiH, posebni tekstovi bave se Kosovom, Slovenijom, Rumunijom i Bugarskom, kao i politikama Turske, Italije i Francuske prema regionu.

Jedan od centralnih problema koji francuski autori analiziraju jeste pitanje demokratizacije Balkana. Jean-Arnault Dérens svoj tekst naslovio je pitanjem „Demokratizacija Balkana, zaboravljeni cilj?“, dok Laurent Geslin analizira promjenjive međunarodne uticaje na zapadnom Balkanu.

Poseban tekst Sébastiena Gricourta posvećen je odnosima Evrope i Balkana, koje autor opisuje kao komplikovan odnos, dok Pierre Sintès analizira tri decenije velikih demografskih i ekonomskih promjena, stoji u tekstu Politicki.ba.

Francuska analiza obuhvata i sigurnosnu dimenziju. Clotilde Champeyrache bavi se razgranatim kriminalnim mrežama i ilegalnim tokovima na Balkanu, dok Belgzim Kamberi analizira položaj Kosova u okolnostima promjene međunarodnog poretka.

Značajan dio dosjea posvećen je i ulozi velikih i regionalnih sila. Bayram Balci analizira prisustvo Turske na Balkanu, njeno historijsko naslijeđe, ambicije i ograničenja, dok Henry Zipper de Fabiani piše o francuskoj politici prema zapadnom Balkanu.

Autori polaze od činjenice da su raspad Jugoslavije i ratovi devedesetih vratili oružani sukob u Evropu i zahtijevali direktno uključivanje Evropske unije, Sjedinjenih Američkih Država, NATO-a i Ujedinjenih nacija.

Tri decenije kasnije, ocjena predstavljena u francuskom izdanju jeste da obećanja o miru, zaštiti ljudskih prava i prava manjina nisu u potpunosti ostvarena, dok nacionalne podjele i neriješena pitanja nastavljaju uticati na političke odnose u regionu.

Novo izdanje „Questions internationales“ objavljeno je 24. septembra 2026. godine, a izdavač je La Documentation française. DILA, francuska Direkcija za pravne i administrativne informacije, centralna je institucija koja djeluje pod nadležnošću Generalnog sekretarijata francuske vlade.