Pad Viktora Orbána dobra je vijest ne samo za EU nego i za zapadni Balkan, a posebno za Bosnu i Hercegovinu, poručila je zastupnica u Domu lordova Parlamenta Velike Britanije baronesa Arminka Helić.
U prestižnom online magazinu PressReader ona je napisala tekst koji objavljujemo u cjelosti:
Godinama je Orbán služio kao ključni vanjski pokrovitelj Milorada Dodika, prokremaljskog moćnika iz entiteta Republika Srpska u Bosni. Dodikov projekt bio je dosljedan: oslabiti centralne institucije Bosne, učiniti državu nefunkcionalnom i na kraju težiti secesiji i ujedinjenju sa Srbijom. Njegovo poravnanje s Moskvom nije slučajno. Ono odražava namjernu strategiju iskorištavanja geopolitičkih podjela, uz istovremeno izbjegavanje pravnih i demokratskih ograničenja.
To ide ruku pod ruku s upornim historijskim revizionizmom, uključujući negiranje genocida u Srebrenici i postepeno urušavanje poslijeratnog pomirenja među građanima Bosne i Hercegovine.
Mađarska pod Orbánom pružala je političko pokriće, diplomatsku zaštitu i materijalnu podršku, štiteći Dodika od koordiniranog međunarodnog pritiska. Orbánov odlazak uklanja jednog od najznačajnijih vanjskih pokrovitelja te strategije.
Bosna ostaje jedan od najkrhkijih političkih sistema u Evropi. Dejtonski sporazum okončao je rat, ali je Bosnu ostavio ranjivom na secesionizam, što su Dodik i njegovi saveznici više puta iskorištavali – ne samo retorikom nego i kontinuiranim naporima da oslabe pravne i institucionalne temelje države.
Uloga Mađarske učinila ju je izuzetkom unutar EU, razvodnjavajući zajedničke odgovore i signalizirajući da secesionizam i dalje može pronaći saveznike unutar Unije. Orbánov pad stoga remeti mrežu podrške koja je održavala destabilizirajuće aktere širom regije. Ta dinamika nije ograničena na Srednju Evropu.
