U Sarajevu je u ponedjeljak uvečer, 1. septembra, u Vijećnici obilježena godišnjica formiranja Prvog korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine, jedinice čiji je osnovni zadatak tokom rata bio odbrana glavnog grada Bosne i Hercegovine.
Svečanost je održana u sarajevskoj Vijećnici, uz prisustvo brojnih predstavnika boračkih udruženja, institucija, veterana i porodica poginulih pripadnika. Podsjetimo, zona odgovornosti 1. korpusa Armije RBiH tokom agresije na BiH bilo je područje Sarajeva, a osnovni zadatak bila je odbrana grada i sprečavanje prodora neprijateljskih snaga.
Prvi korpus je 1992. godine imao oko 34.500 pripadnika, dok je do 1995. godine taj broj porastao na oko 40.500. Centralni događaj obilježavanja bila je svečana akademija koja je sinoć održana u sarajevskoj Vijećnici.
Ovom prilikom, uz ostale, značajno izlaganje je održao akademik Mirko Pejanović, član ratnog Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine i potpredsjednik Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine.
Njegovo obraćanje objavljujemo u cijelosti:
"U historiji država i naroda postoje prelomne godine. Za Bosnu i Hercegovinu i njen glavni grad Sarajevo takva godina je bila 1992. godina. U aprilu mjesecu te 1992. godine na Republiku Bosnu i Hercegovinu je izvedena vojna agresija snagama Jugoslovenske Narodne Armije pod rukovođenjem režima Slobodana Miloševića.
Vojna agresija je imala za cilj srušiti dotadašnji istorijski razvoj državnosti Bosne i Hercegovine i njen teritorij učiniti sastavnim dijelom "velike Srbije". Sve je to uslijedilo nakon međunarodnog priznanja Bosne i Hercegovine početkom aprila 1992. godine.
Kako bi se takav cilj ostvario izvedena je vojna opsada Grada Sarajeva koja je trajala 1425 dana pred očima slobodnog svijeta.
Iz svoje egzistencije u miru i vjekovne međuetničke tolerancije njegovih građana, Sarajevo je postalo od 1992. do 1995. godine logor smrti. Svakodnevnim granatiranjem i snajperskim dejstvom sa linija opsade ubijeno je oko 12 000 civila, a u tome 1 600 djece. Grad je ostao bez vode, električne energije, plina, hrane i lijekova. Iznurivanje građana i strah od granatiranja vodilo je do toga da su patnje građana postojale sve veće i veće tokom godina opsade Sarajeva.
Ali i Republika Bosna i Hercegovina i njen glavni grad nisu utonuli u beznađe. Slobodarski duh Sarajeva, antifašistička tradicija iz Drugog svjetskog rata, kada je u Narodnooslobodilačkoj partizanskoj borbi izvojevana državnost Bosne i Hercegovine unutar Federativne Jugoslavije, bili su čvrst bedem za otpor i odbranu suvereniteta, integriteta i višeetničkog bića Bosne i Hercegovine.
Osnova otpora agresiji na Bosnu i Hercegovinu bila je u volji građana da žive u miru i slobodnoj, suverenoj i nezavisnoj državi.
Nosilac otpora i odbrane bilo je multietničko Ratno predsjedništvo Republike Bosne i Hercegovine koje je, nakon popune kadrovima iz reda srpskog naroda početkom juna 1992. godine, imalo ustavni legitimitet da u uslovima nametnute agresije i opsade glavnog grada organizuje otpor i odbranu države.
U tom cilju Predsjedništvo je u junu mjesecu 1992. godine usvojilo Platformu za djelovanje u ratnim uslovima. Na temelju odredbi u Platformi formirana je Armije Republike Bosne i Hercegovine. Armije je razvijana kao svenarodna i višenacionalna oružana sila za odbranu međunarodno priznate države. Tokom ratnih godina Armija Republike Bosne i Hercegovine će postati respektabilna vojna snaga.
Jedan od glavnih stubova Armije Republike Bosne i Hercegovine biće Prvi sarajevski korpus. Nastao je na volji građana Sarajeva da brane svoj grad u teškim uslovima opsade.
