Francuski dnevni list Le Monde objavio je jutros, 16. septembra, autorski tekst ministra vanjskih poslova Bosne i Hercegovine Elmedina Konakovića u kojem upozorava evropsku javnost na posljedice veličanja Ratka Mladića u Srbiji.
Le Monde tekst je objavio pod naslovom „Veličanje Ratka Mladića u Srbiji predstavlja zabrinjavajući politički signal za mir i sigurnost jugoistočne Evrope“.
Konaković tekst počinje sahranom Mladića, održanom 7. septembra u Beogradu, podsjećajući da je nekadašnji komandant Vojske Rs pravosnažno osuđen za genocid, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine.
„U ponedjeljak, 7. septembra, Ratko Mladić je sahranjen u Beogradu“, navodi Konaković na početku teksta.
Podsjeća da je Mladić pred međunarodnim pravosuđem osuđen za genocid, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine počinjene tokom rata u Bosni i Hercegovini.
Konaković ukazuje da zločini za koje je Mladić osuđen predstavljaju dio rata koji je odnio više od 100.000 života i doveo do raseljavanja više od dva miliona stanovnika Bosne i Hercegovine.
U središtu njegovog obraćanja francuskoj i evropskoj javnosti nije samo Mladićeva presuda nego način na koji je njegova smrt i sahrana obilježena u Srbiji.
Sahrana u Beogradu održana je uz veliko prisustvo Mladićevih pristalica, ratnih veterana i ultranacionalističkih grupa, a prethodili su joj doček posmrtnih ostataka uz vojne počasti i druge aktivnosti koje su izazvale oštre reakcije u Bosni i Hercegovini i evropskim institucijama.
Le Monde je dan nakon sahrane izvijestio da su u Beogradu učestvovale hiljade pristalica ideje „Velike Srbije“, a francuski list naveo je da su vlasti Srbije tokom tri dana organizirale počasti Mladiću – od počasne garde prilikom dolaska njegovih posmrtnih ostataka do vojnih počasti u Domu Vojske Srbije.
Konaković upozorava da način na koji se pravosnažno osuđeni ratni zločinac javno predstavlja i veliča ne može biti posmatran samo kao pitanje odnosa prema prošlosti.
Upravo zato svoj tekst u Le Mondeu smješta u širi kontekst mira i sigurnosti jugoistočne Evrope.
Političko veličanje osoba osuđenih za genocid i ratne zločine, prema poruci koju Konaković šalje evropskoj javnosti, ima posljedice i za današnje odnose među državama i narodima regiona.
Njegovo obraćanje dolazi nakon višednevnih reakcija evropskih institucija na način na koji je Mladić dočekan i sahranjen u Srbiji.
Evropska komesarka za proširenje Marta Kos otkazala je ranije planiranu posjetu Beogradu, navodeći da je veličanje koje je pratilo Mladićevu smrt nespojivo s vrijednostima na kojima počiva evropski put.
Le Monde je u izvještaju iz Beograda naveo da je Kos svoju odluku obrazložila potrebom suočavanja s prošlošću, iskrenog pomirenja i poštivanja žrtava.
Na njenu odluku reagirao je predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, koji je njenu izjavu nazvao „glupom, kao i obično“.
„Nije na njoj da nam govori šta trebamo raditi“, rekao je Vučić, prema izvještaju Le Mondea.
Francuski list je detaljno izvještavao i o samoj sahrani. Na jednom od transparenata kojim su dočekivani učesnici pisalo je: „Dobro došao, generale, hvala tvojoj majci što je rodila heroja, da se vrati slava Velike Srbije.“
Mladićev sin Darko Mladić zahvalio je okupljenima na, kako je rekao, „veličanstvenom oproštaju“ i tvrdio da je njegov otac „spasio srpski narod“.
Srbijanska pravoslavna crkva također je učestvovala u obilježavanju Mladićeve smrti. Patrijarh Porfirije predvodio je službu u crkvi Svetog Luke apostola, a Le Monde prenosi njegovu poruku da će Mladićevo ime ostati „duboko urezano u sjećanje i molitve našeg naroda“.
Istovremeno, dio političke opozicije i civilnog društva u Srbiji odbacio je veličanje Mladića.
Demokratska stranka podsjetila je na hiljade ubijenih, protjeranih i ljudi trajno obilježenih ratom, dok je Zeleno-lijevi front ocijenio da sahrana izaziva „sramotu“.
Konakovićev tekst u Le Mondeu objavljen je dan nakon što je Evropski parlament raspravljao o veličanju Mladića i odnosu Srbije prema pravosnažno utvrđenim ratnim zločinima.
