U Moldaviji je počelo suđenje nakon istrage o slanju građana ove zemlje u ruske kampove u Bosni i Hercegovini i Srbiji, tokom kojeg su otkriveni novi detalji o ovom sigurnosnom skandalu.
Fokus ročišta održanog jučer bio je na svjedočenju Maxima Roșce, on je radio u autosalonu kada mu je prišao Anatoli Prizenco, ponudivši mu dvosedmično putovanje za koje bi bio plaćen.
Prizenco nije otkrio puno detalja, osim da bi Roșce zaradio 300 do 500 dolara za ovo putovanje, te da će mu, ako pristane, više reći neimenovani kontakt iz Moskve.
Nekoliko sedmica nakon što je pristao na ovu ponudu, Roșca se našao u Srbiji, a kasnije i u Bosni i Hercegovini, u kampovima koje su vodile agencije iz Rusije. U kampovima je učio da upravlja dronovima, da izbjegava policiju tokom protesta i da upravlja eksplozivnim napravama.
Prema navodima moldavskog tužilaštva, plan ruskih operativaca bio je da se učesnici kampova šalju u evropske zemlje i da učestvuju u akcijama destabilizacije ovih država.
Moldavski tužioci tvrde da je Prizenco djelovao kao regruter u široj, inostranoj mreži koju su sada razbili, a koja je obučavala desetine ljudi kao posrednike za kampanje uticaja i destabilizacije povezane s Rusijom. On bi se trebao pojaviti pred sudom u četvrtak u Kišinjevu.
Moldavski tužioci istražuju više od 80 osoba zbog sumnje da su podsticale masovne nerede. Dvadeset ih je formalno optuženo. Najmanje još dvije osobe povezane s kampovima osumnjičene su za učešće u drugim destabilizacijskim operacijama u Francuskoj i Njemačkoj.
Roșca je privukao pažnju moldavskih vlasti 11. oktobra 2024. godine kada je zaustavljen prilikom ulaska u zemlju iz Rumunije u minibusu marke Mercedes-Benz.
U vozilu su službenici pronašli srpsku i bosansku valutu, baterijske lampe, SIM kartice i USB uređaje, kao i komponente za dronove, naočale za virtuelnu stvarnost i uređaje za radio-upravljanje. Također su pronašli šest crnih predmeta opisanih u sudskim postupcima kao jednokratni uređaji za ispuštanje granata iz zraka.
Tri putnika iz autobusa prošlog mjeseca osuđena su na kazne zatvora od četiri do pet godina zbog podsticanja masovnih nereda. Roșca, koji tvrdi da je pretučen nakon što je odbio učestvovati u obuci, svjedočio je u tom slučaju.
Na sudu je Roșca rekao da je prvo otputovao u Rs, gdje je odveden u guste šume koje okružuju grad Banja Luka.
Tamo su njemu i drugim učesnicima rekli da će biti obučavani za učešće u protestima, upravljanje dronovima i pripremu dimnih bombi.
Obuka se odvijala neposredno prije predsjedničkih izbora u jesen 2024. godine, na kojima je proevropska predsjednica Moldavije Maia Sandu ponovo izabrana u kampanji obilježenoj ruskim uplitanjem.
Prema sudskim transkriptima, učesnicima je rečeno da će, ako Sandu pobijedi na izborima, “u zemlji izbiti rat, baš kao u Ukrajini”.
Jedan svjedok opisao je nekoliko dana obuke u kampu s četiri šatora postavljena uz rijeku, gdje su regruti učili upravljati dronovima koristeći naočale i džojstike. Instruktori su bili dio međunarodne mreže povezane s ruskom plaćeničkom grupom Wagner, prema moldavskim obavještajnim službama.
