Kada je u hercegovačkom poraću, pod sjenom Trumanove doktrine i u svesrdnoj gladi, lokalni genij skovao stih koji navodi Nedžad Maksumić u svom romanu Treće lice jednine: "Sve su žene u strahu dolazile / jaja u prahu, / sve jedna drugu pita / dolazi li i Trumanova kita?", bila je to prvorazredna narodna geopolitička sinteza, piše Faktor.
Prah iz američkih humanitarnih paketa miješao se s egzistencijalnim strahom od hladnoratovskog nepoznatog. Narod je, stisnut u novom komunističkom sistemu, instinktivno osjećao odakle dolazi stvarna moć i čija ruka hrani, ali i kroji sudbinu svijeta.
Danas, nekoliko decenija kasnije, vodeće bosanskohercegovačke političke elite proživljavaju istu vrstu straha pred tom istom silom. Ovaj put u opticaju nisu Trumanova jaja u prahu, nego se panično gleda u Trumpovu batinu.
Tu dolazimo do paradoksa kojem danas svjedočimo. Trenutno dominantne elite u BiH se, zapravo, savršeno slažu i prate isti ritam, samo što taj konsenzus ne smiju javno izustiti. Posljednji put kada je među njima postojao ovakav nivo prešutnog slaganja bilo je početkom devedesetih, tokom disolucije Jugoslavije, kada je u nacionalnom ključu stvoren jedinstven front protiv komunista.
Danas ih na okupljanje ne goni unutrašnja ideologija, nego vanjska prisila, a neposredan povod za ovo tiho zbijanje redova jeste ultimativni pritisak oko Južne interkonekcije i političko prestrojavanje pred dolazak Antonija Zanardija, američkog favorita za poziciju novog visokog predstavnika. Pokretač tog procesa je čisti argument sile koji dolazi s američkom administracijom Donalda Trumpa.
Silina kojom Donald Trump, zajedno sa svojim ključnim ljudima poput JD Vancea i Marca Rubija, nastupa na međunarodnoj sceni, uvela je vojničku disciplinu među naše lidere.
