Izraelski naseljenici traže širenje na teritoriju Sirije

Grupa izraelskih naseljeničkih aktivista u maju je izvela novi upad kod Majdal Shamsa, tražeći da Izrael odobri jevrejska naselja preko linije prekida vatre iz 1974. godine.

Akciju je organizirao pokret Halutzei HaBashan, odnosno Pioniri Bashana, koji se od osnivanja u aprilu 2025. profilirao kao jedno od najistaknutijih glasova za trajno naseljavanje na jugu Sirije.

Dio aktivista se vezao za graničnu barijeru, dok je najmanje deset njih prešlo na sirijsku teritoriju u blizini planine Hermon. Izraelska vojska je potom saopćila da je civile vratila na izraelsku teritoriju i predala policiji.

Pokret južnu Siriju ne posmatra kao stranu zemlju, nego kao dio historijske jevrejske domovine. Njegova ideologija povezana je sa širim projektom Velikog Izraela, a u pojedinim javnim objavama prelazi i u otvorene pozive na etničko čišćenje.

"Svi sinovi sunita i šiita koji se nalaze u području Bashana bit će protjerani i uništeni dok ne postanu bezvrijedni i moćni kao prah zemlje, a uže Bashana procvjetat će i uspjeti pod vlašću sinova Izraela u njihovoj zemlji!", navodi se u jednoj objavi.

Istraživački novinar Murad Mohammed al-Hamwi rekao je da članovi pokreta nisu improvizirana grupa, nego "nenaoružani i iskusni naseljenici, od kojih mnogi dolaze direktno sa Zapadne obale i okupiranog Golana, s dugoročnim ciljem uspostavljanja trajnih jevrejskih naselja na jugu zemlje".

Na čelu pokreta su Amos Azaria, Jonathan Levy i portparol Yosef Luria, dok podršku dobijaju od dijela izraelskih ministara i zastupnika u Knessetu. Među javno navedenim saveznicima su Itamar Ben Gvir, Amichai Chikli, Shlomo Karhi i zastupnik Ariel Kallner. Prema navodima iz teksta, pokret je početkom 2026. godine dobio i simbolično priznanje u Knessetu.

Prema dostupnoj hronologiji, upadi su se od augusta 2025. pojačavali od manjih pokušaja probijanja ograde do javnih demonstracija i ulazaka stotinama metara u sirijsku teritoriju. Al-Hamwi upozorava da najveća opasnost nastaje približavanjem naseljenika naseljenim sirijskim gradovima, kada bi sukobi s lokalnim stanovništvom mogli postati gotovo neizbježni