Napredni izraelski odbrambeni sistemi prodavani su Kataru i Saudijskoj Arabiji, uključujući sisteme protivraketne odbrane i specijalizirane borbene kacige za avione F-15, pokazuju dokumenti i fotografije koji su dospjeli u javnost, otkriva Haaretz.
Dok izraelski premijer Benjamin Netanyahu pokušava umanjiti značaj afere poznate kao “Qatargate”, u kojoj se istražuju poslovne veze njegovih bliskih saradnika s Katarom, u više navrata je tu zaljevsku državu opisivao kao “komplikovanu zemlju”. Istovremeno je podržavao zakonodavne i političke inicijative koje Katar označavaju kao sponzora terorizma, dok je u praksi, prema navodima istraživačkih medija, odobravao i određene vojne i sigurnosne aranžmane povezane s tom državom.
Kompleksnost odnosa dodatno se ogleda u, kako se navodi, paralelnim i često kontradiktornim vezama između Izraela i Katara, koje uključuju i isporuke sofisticirane vojne tehnologije. Među njima se nalaze sistemi koji su, prema dostupnim informacijama, korišteni za zaštitu aviona katarskog emira Tamima bin Hamada Al Thanija. Njegov avion je tokom leta u Teheran bio opremljen izraelskim sistemom protivraketne zaštite koji proizvodi kompanija Elbit Systems.
Za razliku od država koje su dio Abrahamovih sporazuma – Ujedinjeni Arapski Emirati, Bahrein i Maroko – koje imaju formalizovane sigurnosne odnose s Izraelom, Katar i Saudijska Arabija nemaju zvanične diplomatske odnose s Izraelom, niti javno priznatu vojnu saradnju.
Prema navodima iz više istraživačkih izvještaja, Netanyahu je odobrio više od 100 miliona dolara vrijedne odbrambene ugovore s Katarom, dok su u realizaciji tih poslova učestvovali posrednici iz izraelskog sigurnosnog i vojno-industrijskog sektora, uključujući bivše visoke vojne i obavještajne zvaničnike. Dio tih posredničkih struktura sada je predmet istraga zbog navodnih veza između katarskih interesa i saradnika izraelskog premijera.
Analize fotografija katarske državne flote pokazuju da su najmanje tri državna aviona opremljena izraelskim sistemima C-MUSIC, poznatim i kao “Magen Rakia”, koji su namijenjeni zaštiti od raketa sa infracrvenim navođenjem. Sistem detektuje lansiranje projektila i emituje usmjereni infracrveni signal koji ometa navođenje, posebno kod prenosnih raketnih sistema tipa MANPADS. Tehnologija je razvijena nakon napada na civilni avion Arkia 2002. godine u Keniji.
Katar raspolaže državnom flotom od 11 aviona koje koriste emir i premijer za međunarodna putovanja, a prema analizama javno dostupnih fotografija, tri letjelice – među njima Boeing 747 i Airbus A340-500 – opremljene su izraelskim sistemima tokom perioda održavanja u evropskim servisnim centrima, između 2020. i 2022. godine.
Kompanija Elbit Systems, zajedno s drugim izraelskim odbrambenim firmama, učestvovala je i u širem programu opremanja borbenih aviona F-15 koje koristi Katar. U okviru velikog ugovora sa američkom kompanijom Boeing, Katar je naručio napredne F-15QA “Ababil” avione, a izraelske firme su, prema dokumentima američkog Ministarstva odbrane, dobile podugovore vrijedne između 150 i 250 miliona dolara za isporuku dijelova i sistema.
U program su uključene i različite podružnice i partneri, uključujući Elbit America i Cyclone, kao i zajedničke projekte s američkim kompanijama koje proizvode napredne borbene kacige tipa JHMCS. Ove kacige omogućavaju pilotima da vide ključne podatke direktno na viziru, te da precizno usmjere oružje bez potrebe za klasičnim nišanjenjem.
Pored toga, izraelske kompanije su isporučile i druge ključne komponente, uključujući AN/AVS-9 naočale za noćno osmatranje, koje se koriste u složenim borbenim operacijama.
Dodatni ugovori u katarskom programu uključuju i izraelsku kompaniju Israel Aerospace Industries, koja učestvuje u avionici i integraciji sistema, kao i druge međunarodne dobavljače iz oblasti avio-industrije i odbrambene tehnologije.
Sličan obrazac indirektne saradnje vidljiv je i u slučaju Saudijske Arabije, koja je u okviru velikog ugovora sa Boeingom dobila desetine F-15SA aviona. Prema podacima američkog Ministarstva odbrane, u paket opreme uključeno je 462 borbenih kaciga JHMCS i 462 sistema za noćno osmatranje AN/AVS-9, identičnih onima isporučenim Kataru.
Fotografski materijal iz javnih izvora potvrđuje upotrebu ove opreme u Saudijskom ratnom zrakoplovstvu, što ukazuje na širu primjenu istih sistema u različitim državama bez obzira na nepostojanje formalnih diplomatskih odnosa.
Industrijski lanac iza ovih aranžmana uključuje više izraelskih, američkih i evropskih kompanija koje zajednički učestvuju u razvoju i integraciji naprednih vojnih sistema, posebno u segmentu borbene avijacije.
Prema dostupnim analizama, isti ili slični sistemi prisutni su u flotama više država Bliskog istoka, iako one formalno nemaju diplomatske odnose s Izraelom niti javno priznatu vojnu saradnju u tim oblastima.
