Francuska je pozvala Sjedinjene Američke Države da eventualno smanjenje vojnog prisustva u Evropi provode postepeno i u koordinaciji sa saveznicima, upozoravajući da iznenadne odluke mogu izazvati ozbiljne posljedice po sigurnost evropskih zemalja.
Zamjenica francuskog ministra odbrane Alice Rufo izjavila je nakon sastanka sa generalnim sekretarom NATO-a Markom Rutteom u Briselu da Pariz ne osporava mogućnost promjena u američkom vojnom angažmanu, ali insistira na jasnom planu i predvidivom procesu.
Prema njenim riječima, evropski saveznici moraju imati dovoljno vremena da se prilagode novim okolnostima i organizuju vlastite kapacitete ukoliko dođe do povlačenja dijela američkih snaga i vojne opreme sa evropskog kontinenta.
Rufo je upozorila da se u trenutnim okolnostima ne smije podleći ni pretjeranom pesimizmu ni ignorisanju promjena koje se dešavaju u transatlantskim odnosima.
Njena izjava dolazi nakon niza poteza administracije američkog predsjednika Donalda Trumpa koji su izazvali zabrinutost među evropskim saveznicima.
Američki ministar odbrane Pete Hegseth ranije ovog mjeseca pokrenuo je šestomjesečnu reviziju američkog vojnog prisustva u Evropi. Istovremeno su uslijedile najave mogućeg povlačenja određenog broja vojnika iz Njemačke nakon neslaganja između Vašingtona i njemačkog kancelara Friedricha Merza oko američke politike prema Iranu.
Dodatnu neizvjesnost izazvala je odluka SAD-a da otkaže planirano raspoređivanje snaga u Poljskoj, koja je ubrzo potom promijenjena, zbog čega su saveznici ostali bez jasne slike o budućim američkim planovima.
Sjedinjene Države su također saveznicima signalizirale da namjeravaju postepeno smanjivati broj strateških bombardera, borbenih aviona, bespilotnih letjelica, podmornica i ratnih brodova koji su predviđeni za NATO-ove odbrambene planove.
Iako iz vrha NATO-a poručuju da takve promjene nisu neočekivane, pojedine evropske zemlje, među kojima je i Njemačka, traže od Vašingtona preciznu mapu puta kako bi se saveznici mogli pripremiti za tranziciju.
Jedna od ključnih tema pred predstojeći samit lidera NATO-a u Ankari 7. i 8. jula bit će upravo preuzimanje većeg dijela odgovornosti za evropsku odbranu od strane evropskih članica Saveza.
Francuska, koja još od šezdesetih godina prošlog vijeka nema stalno američko vojno prisustvo na svojoj teritoriji, smatra da će Evropa morati ojačati vlastite kapacitete kako bi nadoknadila eventualno smanjenje američkog angažmana.
Rufo procjenjuje da bi američko vojno prisustvo u Evropi moglo biti vraćeno na nivo koji je postojao prije ruske invazije na Ukrajinu 2022. godine.
Prema njenim riječima, najveći izazov za evropske zemlje neće biti broj vojnika, već nadoknađivanje ključnih sposobnosti koje uglavnom osiguravaju Sjedinjene Države. To se prije svega odnosi na strateški zračni i pomorski transport, dopunjavanje gorivom u zraku, obavještajne kapacitete te svemirske sisteme.
Ipak, francuski zvaničnici smatraju da Evropa ne treba kopirati američki model odbrane.
Rufo naglašava da evropske zemlje ne vode ratove na isti način kao SAD te da nije potrebno doslovno zamijeniti svaki američki vojni kapacitet evropskim ekvivalentom.
Kao primjer drugačijeg pristupa navodi se Finska, gdje NATO razvija koncept odbrane zasnovan na fleksibilnijem rasporedu snaga i zajedničkim vojnim vježbama, umjesto velikog broja stalno raspoređenih jedinica.
Francuska i Švedska smatraju da takav model može predstavljati efikasniji i održiviji način jačanja odbrambenih sposobnosti evropskih država.
Istovremeno, Pariz upozorava da evropske zemlje moraju izbjeći međusobna optuživanja i podjele u trenutku kada se suočavaju s mogućim promjenama u američkoj strategiji.
Posebno se ukazuje na činjenicu da je administracija Donalda Trumpa posljednjih mjeseci javno kritikovala pojedine evropske države, uključujući Njemačku, Italiju, Španiju i Irsku.
Na prošlogodišnjem samitu NATO-a saveznici su postigli dogovor o povećanju izdvajanja za odbranu na pet posto bruto domaćeg proizvoda do 2035. godine, ali je istovremeno otvoreno pitanje sposobnosti Evrope da samostalno preuzme vodeću ulogu u vlastitoj sigurnosti.
Francuska smatra da je Evropa danas spremnija nego ranije za takvu odgovornost.
„Imamo dovoljno dokaza da su Evropljani sposobni i da znaju šta rade“, poručila je Rufo, naglašavajući da evropski saveznici moraju biti spremni za novu fazu u odnosima sa Sjedinjenim Američkim Državama.
